Kasika yo nan Ispanyola

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib
Aller à la navigation Aller à la recherche
Caciquats nan Ispanyola

Kasika yo nan Ispanyola (cacicazgo nan lang panyòl) te senk (5) teritwa yo endepandan nan zile a nan Ispanyola, (Tayino, Ahatti, Bohio oswa Quisqueya) chak teritwa te gouvène pa yon kasik. Gouvènman sa a te ereditè ak totalman absoli, popilasyon an devan obeyisans ak soumisyon kasik la.

Limit yo nan chak kasika te klè ak egzak, premye moun ki rete nan zile a te itilize eleman natirèl yo kòm referans, tankou gwo rivyè yo, gwo mòn yo, fon yo ak plenn remakab yo.

Sa te fè li posib pou etabli egzakteman ki distans chak teritwa pwolonje.[1]

Chak kasika te divize an nitayinos, sibdivizyon ki te dirije pa asistan kasik la.


Kasika Marien[edite | modifye sous]

Kasika Marien

Kasika Marien ( Cacicazgo de Marién ) te gen ladann tout pati nòdwès zile a, ki te fwonte nan nò pa Oseyan Atlantik la, nan sid pa kasika Xaragua, nan lès pa kasika Magua ak Maguana, ak nan lwès pa kanal Van.

Li te gouvène pa kasik Guacanagaric, ki gen katye ki te chita nan El Guarico, touprè vil ayisyen jodi a nan Kap Ayisyen. Li te divize an 14 nitayinos. kasika sa a se te premye kasika ki akeyi Kristòf Kolon ak konvèti nan Krisyanis.

Kasika Marien te goumen kont kasik Mairení a, avèk èd pa kasik Caonabo nan kasika Maguana, pou kontwole plas mitik nan deyès Manman Iermao nan kasika Marien. Manman Iermao te deyès kasika Marien, ki vle di "kò wòch".

Pou batay sa a, Guacanagarix te alye ak konkeran panyòl yo pou defèt alyans Mairení ak Caonabo e konsa rete kasik prensipal tout kasika Marien ak kote mitik Chacuey.

Limit jewografik[edite | modifye sous]

Repiblik Dominikèn[edite | modifye sous]

Ayiti[edite | modifye sous]

Kasika Magua[edite | modifye sous]

Kasika Magua

Kasika Magua ( Cacicazgo de Maguá ) te sitiye sou tout pati nòdès zile a, limite nan nò ak lès pa Oseyan Atlantik la, nan sid pa kasika Maguana ak Hyguey, ak nan Lwès pa kasika Maguana ak Marien yo. Kasika sa a sèlman kouvri teritwa sa ki kounye a se Repiblik Dominikèn.

Li te gouvène pa kasik Guarionex, ki gen katye touprè kote aktyèl la nan Santo Cerro, nan La Vega. Li te divize an 21 nitayinos. Kasika sa a se te youn nan rejyon ki pi rich nan zile a.

Magua vle di : "Wòch la" ak manman-deyès li te Guacar oswa Manman wòch la .

Limit jewografik[edite | modifye sous]

Repiblik Dominikèn[edite | modifye sous]

Kasika Maguana[edite | modifye sous]

Kasika Maguana

Kasika Maguana ( Cacicazgo de Maguana ) te nan sant la nan zile Quisqueya, fwonte nan Nò ak kasika Marien ak Magua, nan Sid ak Lanmè Karayib la, nan Lès pa kasika Magua ak Hyguey, ak nan Lwès la pa kasika Xaragua ak Marien. Kasika sa a sèlman kouvri teritwa sa ki kounye a se Repiblik Dominikèn .

Li te gouvène pa kasik Caonabo, mari Anacaona. Katye jeneral li yo te etabli nan plas yo rele Corral de los Indios, nan Juan de Herrera, San Juan . Li te divize an 21 nitayinos. Pwovens sa a te konsakre nan lagè.

Kacik Caonabo te premye moun ki te opoze rezistans ak okipasyon Panyòl la. Yo akize lidè sa a kòm li te responsab destriksyon fò La Navidad, premye etablisman panyòl sou tè ameriken, ki te enstale pa Kristòf Kolon lè li te enposib rapatriye tout twoup li nan Espay pandan premye vwayaj li. Akòz atak sa a ak tantativ atak la nan Fò Sen Toma, Caonabo te fè prizonye. Alonso de Ojeda twonpe li nan panse li ta pral ba li chenn an lò. Caonabo te menòte epi transfere nan La Isabela, epi, voye nan Espay. Chèf la te mouri nan yon nofraj pandan travèse a. [2]

Limit jewografik[edite | modifye sous]

Repiblik Dominikèn[edite | modifye sous]

Kasika Xaragua[edite | modifye sous]

Kasika Jaragua

Kasika Xaragua ( Cacicazgo de Jaragua ) te sitiye sou tout sidwès zile Ispanyola . Li te fwonte nan nò pa kasika Marien, nan sid pa lanmè Karayib la, nan lès pa kasika Maguana ak Marien, ak nan lwès pa Pasaj Jamayik .

Li te gouvène pa kasik Bohechio la. Li te pi gwo nan zile a. Katye jeneral li yo te chita nan yon kote yo rele Yaguana, aktyèl Leyogàn ann Ayiti. Li te divize an 26 nitayinos. Xaragua tou pafwa ekri.

Bohechío, frè Anacaona, te dwe abite nan Yaquimo, nan kasika Xaragua, paske li te oblije sipòte yon lagè kont de (2) gwoup trè primitif, premye okipan yo nan zile a, youn ki sitiye nan rejyon an nan rivyè Las Cuevas ak Yuboa ak lòt moun yo nan ekstrèm sidwès zile a, nan yon kote yo rele Guacayarima. Sa a te oblije Bohechío nan yon alyans doub, sou yon bò ak kasik nan Haniguayagua pou kontwole aborijèn yo nan Sidwès la epi, nan lòt men an, avèk Caonabo pou kontwòl la ak aksè nan plas la seremoni nan Yuboa, prensipal la soti nan zile a.

Manman deyès kasika Xaragua te Zuimaco, sòti nan inyon Xaragua : Zui ak Yaquimo: Maco.

Limit jewografik[edite | modifye sous]

Repiblik Dominikèn[edite | modifye sous]

Ayiti[edite | modifye sous]

KasiKa Hyguey[edite | modifye sous]

Kasika Higuey

Kasika Hyguey ( Cacicazgo de Higüey ) te sitiye sou tout sidès zile Ispanyola, limite nan Nò pa kasika Maguá ak Bè Samaná, nan sid pa lanmè Karayib la, nan lès pa Kanal Mona, ak nan lwès pa kasika Maguana ak Maguá. Kasika sa a sèlman kouvri teritwa sa ki kounye a se Repiblik Dominikèn.

Li te gouvène pa Kasik Cayacoa, epi, vèv li Agnès Cayacoa konvèti nan Krisyanis, epi, pa Cotubanama. Katye jeneral li yo te chita nan vil aktyèl Higüey . Kasika sa a te pwolonje soti nan Cabo Engaño rive nan rivyè Haina. Li te divize an 21 nitayinos. Kasika sa a se konnen tou kòm Higüanamo.

Manman deyès kasika Hyguey se Atabeira, ki vle di "Manman wòch orijinal la".

Limit jewografik[edite | modifye sous]

Repiblik Dominikèn[edite | modifye sous]

Bibliyografi[edite | modifye sous]

Referans[edite | modifye sous]

  1. (espagnòl) es Las Casas, Bartolomé de (1552), Brevísima relación de la destrucción de las Indias [1] Les royaumes qu'il y avait sur l'île d'Haïti
  2. (espagnòl) es Maguana.net

Lyen deyò[edite | modifye sous]