Nasyonalis

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Nasyonalis se yon prensip politik (edisyon an fransè Jounal Le peuple) ki fèt fen 18yèm syèk.

Nasyonalis se yon tandans pou lejitime egzistans yon Eta-nasyon pou chak pèp (inisyalman pa opozisyon ak wayote).

Ann Ayiti, esklavaj epi Okipasyon amerikèn favorize prensip politik sa a. Li pwogresivman enpoze li nan istwa Ayiti a pandan tout XIXyèm e ke li te anbachal nan XXyèm syèk yo. Idantite politik te flou pandan rejim Duvalier a li pat prezante kòm yon nasyonalis, an jeneral, se yon ideyoloji, paske entèlektyèl ayisyen yo pa preske pale de li kèk agiman istorik ke n genyen ki jistifye pa ansyen entelektyèl yo. Depi lè Saget t ap monte sou pouvwa a li kòmsi politisyen ayisyen yo vin pa idantifye yo menm kache deyè sistèm demokratik lan prezante yo kòm yon evidans nan lavi politik e sosyal la.

Yon nasyonalis se yon dirijan ki wè enterè pèp li sèlman ki separe lajan peyi a ak pèp la li pran taks e anretou e li ede mennaj yo ki nan katye defavorize. Men jounen jodi a yo pa konsidere nasyonalis lan pou anyen tout dirijan antre nan ideyoloji koripsyon an. Nou pa konn ki dirijan k ap vin ankò ak ide nasyonalis yo ak egalite a « nasyon = Eta = pèp », ayisyen se yon gran pèp li dwe gen yon ideyoloji ki fè valè li.

Definisyon[edite | modifye sous]

Nasyonalis se yon mouvman politik ki deklare ke li vle egzalte nasyon an sou tout fòm (Eta, kilti, relijyon, etni, lang, istwa, tradisyon yo, preferans nasyonal pou anplwa elt.), pou opoze ak lòt nasyon e popilasyon yo. Dezyèm varyant mouvman sa a devlope li apati fen XIXyèm syèk, bò 1875 yo : Bazelais ak Salomon, yo te rekrite atò militan pou Pati Nasyonal la prensipalman nan ti boujwazi : Ann Ayiti, pandan XIXyèm syèk la, mouvman politik sa a te vit pran tout lari nan sèten kouch nan popilasyon ouvriyè a, sou enpilsyon pati gòch : patryotis lan / nasyonalis lan se li ki opoze ak kapitalis.

Nasyonalis la te parèt tou, nan mitan 19yèm syèk la, tankou yon santiman nasyonal pizoumwen repandi e li monte wo anndan popilasyon an ki nan peyi a , e envite anndan anpil doktrin oubyen ideyoloji politik, ale de kominis (pa egzanp konsèp ki pou patryotis anti-enperyalis de Mao Tsé-Toung) e ki pou faszis (konsèp de totalitaris antikapitalis de Benito Mussolini) rive jouk nan demokrasi palmantè, nan pase pa Twazyèm Entènasyonal leninis ; demèm, konn gen souvan yo sèvi de jistifikasyon nan epirasyon etnik . omniprezans sa a li eksplike petèt paske santiman nasyonal la vintounen « puisans mobilizatè a », tankou te konprann ni depi nan ginen de 1875 pati nasyonal la kreye.

Teyorisyen nasyonalis[edite | modifye sous]

Referans[edite | modifye sous]

Lyen deyò[edite | modifye sous]