Hérard Dumesle

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Hérard Dumesle
Ajoute yon foto nan bwat sa a}}
Fonksyon:politisyen, powèt, ekriven
Domèn:Politik, pwezi, literati
Eta sivil
Dat nesans:16 jen 1784
Lye nesans:Okay
Peyi nesans:Ayiti
dat lanmò : 22 jen 1858
Kinstòn (Jamayik)
Nasyonalite : ayisyen


Gade kouman pou ou konplete biyografi sa : biyografi


Hérard Dumesle, ki fèt 16 jen 1784 nan Okay (Ayiti) epi ki mouri 22 jen 1858 nan Kinstòn (Jamayik), se yon politisyen, powèt ak ekriven ayisyen.

Biyografi[edite | modifye sous]

Hérard Dumesle te yon militan aktif nan lavi politik ayisyèn an. Li te patisipe nan batay San Domingo nan lane 1805, nan batay Sibert (1ye janvye 1807) ak ekspedisyon militè nan mol la (1808-1810).

Nan lane 1819, Hérard Dumesle fonde nan Okay yon jounal L'Observateur, li se redaktè-an-chèf la.

Hérard Dumesle eli depite, li te lidè opozisyon palmantè a anba rejim Prezidan Jean-Pierre Boyer. Li te eskli nan palman ayisyen an, an 1833, aprè yon diskou revolisyonè. Hérard Dumesle ak sipòtè li yo te denonse eta a anemik nan ekonomi an nan peyi a ak depandans sou machandiz enpòte.

Yo menm tou meprize adezyon elit la nan kilti franse ak ankouraje Ayisyen yo fòje pwòp idantite nasyonal yo. Plent yo kont gouvènman an nan Jean-Pierre Boyer vize koripsyon, nepotis, repwesyon nan libète ekspresyon, ak politik pa dekrè egzekitif. Gwoupe ansanm nan yon fratènite, yo batize "Sosyete pou Dwa Moun ak Sitwayen", gwoup jèn milat yo te mande pou yo mete fen nan rejim Boyer ak pou etabli yon gouvènman pwovizwa.

Re-eli kat (4) ane pita, li te ankò ekspilse nan Asanble Nasyonal la nan Potoprens ak jete nan prizon. Lè yo lage li, li te eseye ankò prann plas li kòm yon depite, men echwe.

Jean-Pierre Boyer te rankontre yon gwo opozisyon kont politik li, ki te pwovoke ostilite popilè. Yon mouvman enzireksyonèl, kòmanse nan vilaj Praslin, pa lwen vil la nan Okay, ak dirije pa Charles Rivière Hérard, finalman te resevwa pi bon nan li : wè revòlt an touprè nan triyonf, Boyer demisyone nan prezidans la nan lane 1843. ak retrete nan Jamayik, pita, nan Lafrans, kote li mouri. Hérard Dumesle te youn nan lidè revòlt 1843 la, pou triyonf ke li te nonmen sekretè Deta pou Gè ak Relasyon Eksteryè (1e janvye 1844) pa nouvo Prezidan an Ayiti Charles Rivière Hérard.

Kèk mwa pita, gouvènman an nan Charles Rivière Hérard se pèdi pouvwa. Hérard Dumesle ak Prezidan Rivière-Hérard entèdi sou teritwa Repiblik Ayiti a ak yon dekrè 21 me 1844 te siyen pa nouvo Prezidan Philippe Guerrier. Hérard Dumesle mouri nan egzil nan Kingston sou 22 jen 1858.

Zèv li yo[edite | modifye sous]

Hérard Dumesle ekri plizyè liv.

  • Macanda, rekèy pwezi an pwoz anlè Seremoni-an nan Bwa Kayiman ak sou glwa esklav rebèl François Mackandal
  • Réflexions politiques sur la mission de Fontange et Esmangart, pibliye an 1816
  • Voyage dans le Nord d’Haïti ou Révélation des lieux et des monuments historiques, pibliye an 1824

Referans[edite | modifye sous]

Lyen deyò[edite | modifye sous]