Aller au contenu

Telegraf elektrik

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib
Cooke and Wheatstone electric telegraph telegraph senk men soti nan 1837.
Morse Telegraph
David Edward Hughes Telegraph, yon teleprinter ki te konstwi an 1855 pa Siemens ak Halske.

Yon telegraf elektrik se yon sistèm mesaj tèks pwen-a-pwen, sitou itilize depi ane 1840 yo rive nan fen XXe syèk. Se te premye sistèm telekominikasyon elektrik yo ak pi gaye nan premye sistèm mesaj yo rele telegraf, ki te fèt pou kominike mesaj tèks pi vit pase transpò fizik[1],[2]. Yo ka konsidere telegrafi elektrik la premye egzanp elektwoteknik[3].

Tèks telegrafi konsiste de de oswa plis estasyon ki separe jewografikman, yo rele biwo telegrafi. Biwo yo te konekte pa fil, anjeneral ki te sipòte pa poto sèvis piblik. Anpil sistèm telegraf elektrik yo te envante, men sa yo ki te vin gaye toupatou tonbe nan de kategori gwo. Premye kategori a gen ladann telegraf zegwi kote yon zegwi deplase elektwomayetik pa yon kouran elektrik voye desann liy telegraf la. Sistèm bonè yo te itilize plizyè zegwi ki te egzije plizyè fil. Premye sistèm komèsyal la, ak telegraf zegwi ki pi lajman itilize a, se te telegraf Cooke and Wheatstone, ki te envante an 1837. Dezyèm kategori a se sistèm armati kote aktyèl aktive yon telegraph sounder (en) ki emèt yon klik. Arketip kategori sa a se Sistèm Morse, Samuel Morse te envante an 1838. An 1865, kòd Morse te vin estanda pou kominikasyon entènasyonal lè l sèvi avèk yon kòd modifye ki te devlope pou ray tren Alman yo.

Konpayi tren kap fèk parèt yo te itilize telegraf elektrik la pou devlope sistèm kontwòl tren yo, pou minimize risk kolizyon tren yo[4]. Sistèm sa a te baze sou sistèm siyal blòk, pòs siyal yo ki te lokalize sou liy lan ki kominike ak pòs vwazen yo pa mwayen klòch telegrafik klòch sèl (en) ak zegwi telegraph enstriman ki gen twa pozisyon.

Nan ane 1840 yo, telegraf elektrik la te ranplase sistèm telegraf optik, yo te vin tounen mwayen estanda pou voye mesaj ijan. Nan dezyèm mwatye syèk la, pi fò nasyon devlope yo te etabli rezo telegraf komèsyal ak biwo telegraf lokal yo nan pifò vil ak vilaj yo, sa ki te pèmèt piblik la voye mesaj yo rele telegram yo adrese a nenpòt moun nan peyi a, pou yon frè. .

Apati 1850, sousmarine telegraph cables te pèmèt premye kominikasyon rapid ant kontinan yo. Rezo telegraf elektrik pèmèt moun ak komès transmèt mesaj atravè kontinan ak oseyan prèske imedyatman, ak enpak sosyal ak ekonomik toupatou. Anviwon 1894, telegraf elektrik la te mennen nan envansyon pa Guglielmo Marconi nan telegrafi san fil, premye mwayen telekominikasyon yo pa onn radyo[5].

Nan kòmansman XXe syèk yo, telegrafi manyèl te tou dousman ranplase pa rezo teletipe. Ogmante itilizasyon telefòn diminye telòtograf gen kèk itilizasyon espesyalize. Itilizasyon piblik la te limite sitou a telegram salitasyon pou okazyon espesyal. Ogmantasyon entènèt ak itilizasyon imel nan ane 1990 yo te mete fen nan rezo telegraf espesyalize yo.

Istwa[modifye | modifye kòd]

Prekisè[modifye | modifye kòd]

Anvan telegraf elektrik la, yo te itilize sistèm semafò, tankou balize, siyal lafimen, semafò drapo ak optik. telegraf pou siyal vizyèl yo kominike sou distans terès[6].

tanbou pale Afrik de Lwès se te yon predesesè orè. Nan 19e syèk, tanbouyè Yoruba te itilize tanbou ki pale pou imite tonal lang[7],[8] pou kominike mesaj konplèks — anjeneral konsènan nouvèl nesans, seremoni ak konfli militè — sou distans apeprè 8 km[9].

Premye travay[modifye | modifye kòd]

Sömmering telegraph elektrik, 1809.

Depi premye etid sou elektrisite (en), nou konnen fenomèn elektrik deplase a gwo vitès, e Anpil eksperimantè te travay sou aplikasyon elektrisite nan kominikasyon aleka. Tout efè elektrisite li te ye, tankou etensèl, atraksyon elektwostatik, chanjman chimik, chòk elektrik epi, pita, elektwomayetism, yo te aplike nan pwoblèm yo nan detekte transmisyon kontwole elektrisite nan divès distans[10].

An 1753, yon otè anonim nan Scots Magazine te pwopoze yon telegraf elektwostatik. Sèvi ak yon fil pou chak lèt ​​alfabè a, yo ka transmèt yon mesaj nan konekte tèminal yo nan fil la nan yon machin elektwostatik epi obsève defleksyon boul pith nan lòt bout la [11]. Otè a pa janm te idantifye pozitivman, men lèt la te siyen C. M. epi li te poste soti nan Renfrew, ki sijere yon Charles Marshall nan Renfrew[12]. Telegraph ki itilize atraksyon elektwostatik te baz premye eksperyans yo nan telegrafi elektrik an Ewòp, men yo te abandone kòm Inposibl epi yo pa janm te devlope nan yon sistèm kominikasyon itil[13].

An 1774, Georges-Louis Le Sage te kreye premye telegraf elektrik. Telegraph la te itilize yon fil separe pou chak nan 26 lèt alfabè a e li te limite a distans ant de chanm nan kay li[14].

An 1800, Alessandro Volta te envante pil voltayik la, ki te bay kouran dirèk elektrik pou eksperimantasyon. Sa a se yon sous kouran ki ba vòltaj ki ka itilize pou pwodui efè ki pi vizib epi li mwens limite pase egzeyat momantane yon machin elektwostatik ki, ak boutèy Leiden, se la. se sèlman sous atifisyèl elektrisite li te ye jiska lè sa a.

Nòt ak referans[modifye | modifye kòd]

(en)/(en) Cet article est partiellement ou en totalité issu de la page de Wikipédia en anglè intitulée « Electrical telegraph » (voir la liste des auteurs) ak de la page de Wikipédia en anglè intitulée « Worldwide use of telegrams by country » (voir la liste des auteurs).

Nòt[modifye | modifye kòd]

Referans[modifye | modifye kòd]

  1. Wenzlhuemer 2007, p. 1720–1742.
  2. Kieve 1973, p. 13.
  3. (en) « Entwodiksyon », dans Ekri elwaye: yon istwa sou la. Telegraph Companies nan Grann Bretay ant 1838 ak 1868, London, :

    « Sèvi ak dekouvèt sa yo yon nimewo nan envantè oswa pito 'adaptè' parèt, pran nouvo konesans sa a, transfòme li nan lide itil ak sèvis piblik komèsyal; premye nan 'pwodwi' sa yo te itilize elektrisite pou transmèt enfòmasyon ant pwen byen lwen, telegraph elektrik la. »

  4. (en) Siyalman nan laj vapè, (ISBN 978-0-7110-3536-2).
  5. (en) Stephen Moss, « Final telegram yo dwe voye. STOP », .
  6. (en) « The Technology and the Society », dans Televizyon: Teknoloji ak kiltirèl Fòm, (ISBN 0819562599).
  7. (angle) en Matthew Y. Chen, Tone Sandhi: patterns across Chinese dialects, 2000.
  8. (angle) en David Odden, "Tone: African languages", nan J. Goldsmith (ed.), Handbook of Phonological Theory, Oxford, Basil Blackwell, 1995.
  9. (angle) en Walter Ong, Interfaces of the Word: Studies in the Evolution of Consciousness and Culture, 1977, p. 101.
  10. Fahie 1884.
  11. (angle) en A. E. Marland, Early Electrical Communication, Abelard-Schuman, 1964, p. 17–19.
  12. Holzmann et Pehrson 1995, p. 203.
  13. (en) « Electromagnetic Telegraph - Envante pa Baron Pavel Schilling », sur edubilla.com.
  14. Avi sou lavi ak ekriti George-Louis Le Sage, Geneva/Paris, , p. 176-178.