Aller au contenu

Kan refijye

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib
Kan refijye pou Rwandase nan lès Repiblik Demokratik Kongo apre Jenosid Rwandan
Moun granmoun aje nan kan refijye Khazer nan nò Irak. Novanm 2016.
Tant refijye an Irak (atis Seb Toussaint)
Foutbòl Dimanch nan kan Dzaleka (Malawi), an 2019.

Yon kan refijye se yon kan tanporè ki te konstwi pa gouvènman oswa ONG (tankou Kwa Wouj) pou resevwa refijyes. Li se yon espas imanitè atifisyèl, ki baze sou yon sistèm iben pou yon peryòd limite apre yon dezas natirèl oswa yon kriz politik. Kèk kan kapab akomode jiska plizyè milye moun.

Fonksyon

[modifye | modifye kòd]

Kan refijye yo vize asire bezwen debaz viktim lagè oswa dezas:

  • manje, ijyèn;
  • sekirite (kont atakan, kont anviwònman an).

Lè rete a pwolonje, li enpòtan pou jwenn yon estrikti sosyal ak prepare pou retounen nan "lavi nòmal". Se poutèt sa li enpòtan pou enplike refijye yo nan jesyon kan an (distribisyon manje, prevansyon pwoblèm), mete lekòl, aktivite lwazi, elatriye.

Pou konprann epi swiv yon sitiyasyon kriz sou tan, evolisyon ak òganizasyon kan refijye yo ka kontwole pa satelit[1].

Kèk kan ki konnen

[modifye | modifye kòd]
Kan refijye moun Siryen yo nan lòt bò larivyè Jouden, 2013
  • Apre kreyasyon Eta Izrayèl la an 1948, plizyè santèn milye Jwif ki soti nan mond Arab ak Mizilman an te oblije kite peyi yo; gen moun ki emigre ann Izrayèl kote, akòz yon mank de apatman ase, yo mete yo nan kan refijye, yo rele nan lang ebre ma'abarot. Gen kèk ki pral pase ane la, san yo pa dlo kouran oswa elektrisite, nan kondisyon trè prekè. Kan transpò piblik sa yo tou akomode, byenke nan pi piti kantite, jwif Ewopeyen ki te siviv Shoah la. ma'abarot yo pral gradyèlman transfòme nan katye (bati pèmanans) oswa pafwa yo pral fòme vil poukont yo.
  • Apre egzod Tibeten an 1959, plis pase 150 000 Tibetan ap viv nan Lend, anpil ladan yo nan kan nan Dharamsala, Mysore, ak nan Nepal[2] . Dapre yon rapò ki te pibliye an 1997 pa doktè Japonè ki te mennen ankèt sou Dharamsala nan nò peyi Zend an 1992 e ankò an 1994, malnitrisyon nan kan refijye Tibeten yo te kòz 40% nan ka lanmò timoun ki poko gen 5 an. ane fin vye granmoun ak mòtalite tibebe a te 162 pou chak mil. Pousantaj sa a te pi wo pase sa Endyen yo. Sepandan, li klarifye ke enfòmasyon sa a pa reprezante yon sondaj klinik nan tout kan refijye yo, done yo pa reflete avèk presizyon kondisyon sante yo. Depi 1992, koleksyon done klinik ki soti nan kan refijye yo, santralize pa Delek Hospital, te konplètman operasyonèl. Depi dat sa a, refijye yo menm te anrejistre done sa yo[3]. Yon etid popilasyon ki te fèt pa Ministè Sante Gouvènman Tibeten an nan ekzil nan Dharamsala, peyi Zend ak University of Adelaide nan Ostrali te pibliye an 2002 nan Syans Sosyal ak Medsin. Etid sa a sou 65 000 Tibetan refijye nan diferan kan nan peyi Zend ak lè l sèvi avèk done yo kolekte ant 1994 ak 1996 estime mòtalite tibebe ant 20 ak 35 pou chak mil nan diferan rejyon yo, yon valè klèman ba[4].
  • Forè Calais, ki te konstwi apati 2002, te evakye plizyè fwa e ki ta gen 3 000 moun an total an Jiyè 2015[5]. Li abrite imigran k ap eseye antre nan teritwa Britanik, sitou ki gen orijin Afgan, Soudan, Pakistan, Somalyen ak Aram, men tou refijye k ap tann fen pwosedi Dublin yo, oswa moun k ap tann fen aplikasyon azil yo. pwosedi an Frans. Gen omwen 6.901 daprè prefekti a, depi 19 out 2016[6]. Li te evakye nan dat 24 oktòb 2016[7].
  • Kan Kakuma ak Dadaab nan Kenya. Dadaab se te, pandan yon tan, pi gwo kan nan mond lan, men gouvènman Kenya a ta renmen fèmen li[8].
  • Bidi Bidi (en), nan Uganda.
  • Kutupalong, nan Bangladèch

Bibliyografi

[modifye | modifye kòd]
  • Michel Agier, Managing the undesirables: from refugee camps to humanitarian government, Flammarion, Paris, 2008, 349 p. (ISBN 978-2-08-210566-8)
  • Center for Social Research and Action (CERAS), “Camps for migrants, emergency and suspicion”, Projet, Janvye 2009, no 308,

p. 38-73

  • Alice Corbet, Fè nan kan yo: chanjman idantite nouvo jenerasyon refijye sahrawi yo ak transfòmasyon nan kan yo, School of Advanced Studies in Social Sciences, Paris, 2008, 398 p. (tèz doktora nan Antwopoloji Sosyal ak Etnoloji)
  • Kolektif sou direksyon Michel Agier, Clara Lecadet, Un monde camps, IRD Éditions/La Découverte, 2014 (ISBN 978-2-7071-8322-4)
Literati pou timoun

Kan refijye pa peyi ak popilasyon an

[modifye | modifye kòd]
Popilasyon ki anba manda UNHCR nan kan refijye yo ant 2006 ak 2014
Peyi Kan 2006 [9] 2007 [10] 2008 [11] 2009 [12] 2010 [13] 2011 [14] 2012 [15] 2013 [16] 2014 [17]
Drapeau du Tchad TchadAm Nabak16 50416 70116 69617 40218 08720 39523 61124 513 25 553
Drapeau du Tchad TchadAmboko12 06212 00212 05711 67111 11111 62711 29710 719 11 819
Drapeau du Kenya KenyaDagahaley Dadaab39 52639 62665 58193 17993 470122 214121 127104 565 88 486
Drapeau du Tchad TchadDjabal15 16215 60217 15315 69317 20018 08318 89019 635 20 809
Drapeau du Yémen YemenAl Kharaz9 2989 49111 39416 46614 10016 90419 04716 816 16 500
Drapeau du Tchad TchadBreidjing28 93230 07732 66932 55934 46535 93837 49439 797 41 146
Drapeau du Malawi MalawiDzaleka4 9508 6909 42510 27512 81916 85316 66416 935 5 874
Drapeau du Tchad TchadFarchana18 94719 81521 18320 91521 98323 32324 41926 292 27 548
Drapeau du Kenya KenyaHagadera Dadaab59 18570 41290 40383 518101 506137 528139 483114 729 106 968
Drapeau du Soudan SoudanGirba8 9969 0815 1205 6455 5925 5706 2526 295 6 306
Drapeau du Tchad TchadGondje12 62412 66412 70011 1849 58610 00611 71711 349 12 138
Drapeau du Kenya KenyaIfo Dadaab54 15761 83279 46979 42497 610118 97298 29499 761 83 750
Drapeau du Tchad TchadIridimi17 38018 26919 53118 15418 85921 32921 08321 976 22 908
Drapeau du Kenya KenyaKakuma90 45762 49753 06864 79169 82285 862107 205128 540 153 959
Drapeau du Soudan SoudanKilo 2611 42312 6907 1337 6107 6087 6348 3108 303 8 391
Drapeau du Tchad TchadKounoungou13 31513 50018 51416 23716 92718 25119 14320 876 21 960
Drapeau du Bangladesh BangladèchKutupalong10 14410 70811 04711 25111 46911 70612 40412 626 13 176
Drapeau de la Thaïlande TayilandMae La46 14838 13032 86230 07329 18827 62926 69025 156 46 978
Drapeau de la Thaïlande TayilandMae La Oon14 36613 45013 47813 81111 99110 2049 6118 675 12 245
Drapeau de la Thaïlande TayilandMae Ra Ma Luang12 84011 57811 30413 57111 74910 2699 4148 421 13 825
Drapeau du Tchad TchadMile15 55716 20217 47614 22117 38218 85319 82320 818 21 723
Drapeau du Bangladesh BangladèchNayapara16 01016 67917 07617 09117 54717 72918 06618 288 19 179
Drapeau de la Thaïlande TayilandNu Po13 13113 37711 1139 8009 26215 98215 7157 927 13 372
Drapeau de la Tanzanie TanzaniNyarugusu52 71350 84149 62862 18462 72663 55168 13268 888 57 267
Drapeau du Tchad TchadOure Cassoni26 78628 03528 43031 18932 20636 16833 26735 415 36 466
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiShimelba13 04316 05710 64810 1359 1878 2956 0335 885 6 106
Drapeau de l'Inde EndTamil Nadu69 60972 93473 28672 88369 99868 15267 16565 67465 057-
Drapeau du Tchad TchadTouloum22 35823 13124 93526 53224 50027 58827 94028 50129 683
Drapeau du Tchad TchadTreguine14 92115 71817 26017 00017 82019 09919 95720 99021 801
Drapeau du Soudan SoudanUm Gargur9 84510 1048 1808 7158 6418 5508 94710 17210 269
Drapeau de la Thaïlande TayilandUm Pium19 46419 39714 05112 49411 74211 01710 5819 81616 109
Drapeau du Soudan SoudanWad Sherife33 37136 42913 63615 62615 81915 48115 47215 31815 357
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiFugnido27 17518 726-20 20221 77022 69234 24742 04453 218
Drapeau du Tchad TchadGaga12 40217 70820 67719 04319 88821 47422 26623 23624 591
Drapeau du Pakistan PakistanGamkol-37 46233 49933 03335 16932 83031 70131 32630 241
Drapeau du Pakistan PakistanGandaf-13 60912 65912 49712 73113 34612 63212 50812 068
Modèl:Soudan du SudGendressa------14 75817 28917 975
Modèl:WandaGihembe17 73218 08119 02719 40719 85319 82714 006-14 735
Modèl:LiberyaBahn-----5 0218 8518 4125 257
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiBambasi------12 19913 35414 279
Drapeau du Pakistan PakistanBarakai-30 26628 85128 59732 07728 09326 73925 90924 786
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiTongo-----9 6059 51810 39911 075
Drapeau du Tchad TchadYaroungou15 26013 35216 57311 92510 54410 91611 594--
Modèl:Soudan du SudYusuf Batil------36 75439 03340 240
Modèl:JòdaniZaatari-------145 20984 773
Drapeau du Pakistan PakistanThall-17 26615 60215 26915 41913 46812 97612 84712 247
Drapeau de la Thaïlande TayilandTham Hin7 7676 0075 078-4 2827 1507 242-7 406
Modèl:NepalTimai10 41310 4219 9358 5537 058----
Drapeau du Pakistan PakistanTimer-13 91912 08011 83911 76411 1618 6658 603 8 690
Modèl:AljeriTindouf90 00090 00090 00090 00090 00090 00090 00090 000 90 000
Drapeau du Pakistan PakistanOld Akora-41 64737 75737 01942 87237 73636 69336 384 34 789
Drapeau du Pakistan PakistanOld Shamshatoo-66 55658 77358 80461 20554 50253 57352 835 48 268
Modèl:NamibiOsire6 4867 7308 1228 506---- -
Modèl:OugandaPader--196 00090 00038 5506 677-- -
Drapeau du Pakistan PakistanPadhana-10 56410 40310 38011 39310 0759 8929 775 9 362
Drapeau du Pakistan PakistanPanian-65 03362 29361 82267 33258 81956 82056 29553 816
Drapeau du Pakistan PakistanPir Alizai-16 56314 71013 80215 15710 2439 7719 2047 681
Modèl:NepalSanischare21 28521 38620 12816 74513 64910 1739 2126 599 -
Drapeau du Pakistan PakistanSaranan-24 62524 27224 11926 78621 92721 21820 74418 248
Drapeau du Soudan SoudanShagarab21 99922 70614 99016 56224 10427 80937 42834 14734 039
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiSheder--6 5677 96410 45811 32611 88211 24812 263
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiSherkole13 9588 989---8 9627 5279 73710 171
Drapeau du Pakistan PakistanSurkhab-12 22511 87711 78912 3047 4227 2147 0125 764
Modèl:Boukina FasoMentao------6 90511 90710 953
Drapeau de la Tanzanie TanzaniMtabila-90 68045 24736 00936 78937 554---
Drapeau du Pakistan PakistanMunda-13 27411 38611 22512 72810 34110 1009 9419 388
Modèl:BouwonndiMusasa-6 7645 9846 5726 1536 3306 5006 8297 001
Modèl:ZanbiMwange21 17917 91114 4295 820-----
Modèl:OugandaNakivale25 69233 17642 11352 249--64 373-66 691
Drapeau du Pakistan PakistanNew Durrani----10 45814 39712 43814 978-
Drapeau du Pakistan PakistanOblan-11 5649 6249 56010 0659 4749 3319 2949 015
Modèl:LiberyaPTP------9 35312 73415 300
Modèl:OugandaRhino Camp18 49314 3285 582---4 266-18 762
Modèl:OugandaRwamwanja------29 797-52 489
Modèl:LiberyaLittle Wlebbo------8 39910 0098 481
Modèl:TanzanieLugufu75 25445 30828 995------
Drapeau de la Tanzanie TanzaniLukole39 68525 490-------
Modèl:ThaïlandeMai Nai Soi-19 10319 311-12 25212 24411 7309 72512 414
Drapeau du Bangladesh BangladèchMai Ayni---15 76212 25514 43215 71518 20717 808
Modèl:IrakMakhmour11 90010 72810 912-11 10110 24010 55210 534-
Modèl:MozanbikMaratane5 019---6 6469 5767 3987 707-
Modèl:OugandaMasindi--55 00055 00020 0006 500---
Modèl:ZanbiMayukwayukwa10 63610 66010 47410 184--10 11711 366-
Modèl:MoritaniM'bera-------66 39248 910
Modèl:ZanbiMeheba13 73213 89215 76314 970--17 70817 8068 410
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiMelkadida----25 49140 69642 36543 48044 645
Drapeau du Tchad TchadAbgadam-------21 91421 571
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiAdi Harush----6 92315 98223 56225 80134 090
Modèl:OugandaAdjumani54 05152 78421 71428 0007 365-9 27911 98696 926
Modèl:Soudan du SudAjuong Thok-------6 69115 015
Modèl:DjiboutiAli Adde6 7396 3768 924-14 33319 50017 35417 52318 208
Modèl:OugandaAmuru--234 00098 00035 4756 779---
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiAwbarre / Teferiber-8 58111 04512 29313 12013 42613 33113 752 12 965
Drapeau du Pakistan PakistanAzakhel-25 64924 25823 96326 34221 39821 23121 13220 191
Modèl:JòdaniAzraq--------11 315
Drapeau du Pakistan PakistanBadaber-36 61430 32730 10731 34528 72926 22725 589 23 918
Modèl:NepalBeldangi 1 & 252 99752 96750 35042 12236 76133 85531 97624 377 18 379
Drapeau du Tchad TchadBelome-------23 949 26 521
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiBokolmanyo---21 70714 98838 50140 42341 670 41 665
Drapo Gana GanaBuduburam36 15926 17914 99211 334---- -
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiBuramino------35 20740 11439 471
Modèl:BouwonndiBwagiriza2 8964 5266 15910 1059 2899 480
Modèl:NigèAbala------11 12612 21612 938
Drapeau du Pakistan PakistanChakdara-17 42016 42716 06918 75213 35411 24211 18410 704
Drapeau du Kenya KenyaIfo 2 Dadaab-----64 94569 26965 69352 310
Drapeau du Kenya KenyaKambioos Dadaab-----10 83318 12620 43521 035
Drapeau du Tchad TchadDogdore----19 50019 50019 500--
Modèl:Soudan du SudDoro-----28 709-47 42250 087
Drapeau du Tchad TchadDosseye2 2776 1588 5569 6079 4339 7249 92215 76621 522
Drapeau du Pakistan PakistanGirdi Jungle-29 78329 71729 71631 64222 74022 34022 065 17 376
Modèl:NepalGoldhap9 6029 6948 3156 3564 764----
Modèl:Boukina FasoGoudebo------4 9439 2879 403
Drapeau du Tchad TchadGoz Amer19 26120 09721 64021 44924 60825 84127 09130 105 31 477
Drapeau du Tchad TchadGoz Beïda----73 00073 00060 500--
Modèl:OugandaGulu--156 00044 0009 043----
Modèl:YemenAl-Mazrak-----12 07512 30812 416-
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiHilaweyn-----25 74730 96037 30538 890
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiHitsats-------10 22633 235
Modèl:OugandaImpevi23 33122 0617 453------
Modèl:NigèIntikane-------11 22112 738
Modèl:Sri LankaJaffna-10 522--9 1086 436---
Drapeau du Pakistan PakistanJalala-16 16014 11513 85416 09414 04213 42113 27812 968
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiKobe-----26 03331 65636 48839 214
Drapeau du Pakistan PakistanKoga-10 76610 4589 2649 1839 2168 8938 7388 404
Drapeau du Pakistan PakistanKot Chandna-15 13015 03715 01217 78715 10014 88914 66413 796
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiKule--------46 314
Drapeau du Pakistan PakistanJalozai-83 61632 15530 955100 74832 49957 77122 076 -
Drapeau du Pakistan PakistanKababian-14 72911 29112 33513 21412 50412 16711 66411 044
Drapeau du Pakistan PakistanKacha Gari-26 72124 55428 365-----
Modèl:ZanbiKala19 14316 87712 768------
Modèl:Soudan du SudKaya-------18 78821 918
Modèl:OugandaKyaka II16 41018 22914 75017 442--18 055-22 616
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiKebribeyah16 39916 87916 13216 49616 60116 40816 00915 788-
Modèl:IranRafsandjan12 715--6 6306 852----
Drapeau du Pakistan PakistanKhaki-16 26716 01015 93316 22115 76814 93914 69814 101
Modèl:NepalKhudunabari13 50613 22613 25412 05411 0679 032---
Modèl:BouwonndiKinama--8 4479 3699 4809 7599 796
Modèl:OugandaKitgum--164 000122 00012 2907 070---
Modèl:WandaKiziba17 97818 13018 32318 69318 88818 91915 927--
Drapeau du Pakistan PakistanKhairābād-Kund-14 67411 68611 66911 83912 92112 961--
Modèl:OugandaKyangwali19 13220 10913 43420 606--21 280-40 023
Modèl:GineLaine11 4065 185--4 187----
Drapeau de l'Éthiopie EtyopiLeitchour--------47 711
Modèl:BotswanaDukwe--------2 833[18]


Filmografi

[modifye | modifye kòd]
  • The camp of the forgotten, fim dokimantè ki te dirije pa Marie-Christine Courtès ak My Linh Nguyen, Grand Angle Productions, 2004, 52 min (DVD)
  • Children of Exile, fim dokimantè ki te dirije pa Christopher Quinn, Newmarket Films, Culver City, Kalifòni, National Geographic Films, 2007, 90 min (DVD)
  • Lavi nan kan refijye yo, pa Marc-Antoine Pérouse de Montclos, konferans ak direktè syantifik, pwodiksyon The University of All Knowledge, distrib. SFRS, CERIMES, 2007, 73 min (DVD)
  • Le Petit Vietnam, fim dokimantè ki te dirije pa Philippe Rostan, Filmover Productions, 2006, 52 min (DVD)

Lyen ekstèn

[modifye | modifye kòd]

Sou lòt pwojè yo :

Nòt ak referans

[modifye | modifye kòd]
  1. 4810-Syrian-refugee- camps-on-Turkish-territory-web-report Kan refijye moun lavil Aram sou teritwa Tik yo obsève pa satelit
  2. « Prevalans maladi mantal ak tòti pami refijye Tibetan: Yon revizyon sistematik ». Archived from the original on 2013-08-01. Retrieved 2023-11-02.
  3. en Koji Sowa, Tsewang Nishikura, ak Kiyohiro Maruki, A Rapò de vizit nan kan refijye Tibetan nan Dharamsala, nan Nò peyi Zend. Maladi ak pwogram medikal nan tout kan refijye yo, 1997 Entènèt, rd World Congress Japan, Health, sou sitwèb JICEF (Japan International Cultural Exchange Foundation) : « Malnitrisyon reprezante 40% nan lanmò timoun ki poko gen senk ane ak mòtalite tibebe a se 162 pou chak 1,000 (...) Piske enfòmasyon ki anwo yo pa reprezante done ki sòti nan yon sondaj klinik sou tout moun. kan refijye yo, done yo pa nesesèman reflete avèk presizyon kondisyon sante chak kan men yo ede nou konprann tandans maladi nan sosyete refijye yo. Depi 1992, koleksyon done klinik debaz yo nan tout kan refijye yo, ak Lopital Delek nan sant la, te an plen swing. Depi kounye a, refijye yo menm ap anrejistre done yo ».
  4. en Shushum Bhatiaa, Tsegyal Dranyia ak Derrick Rowley, Yon etid sosyal ak demografik sou refijye Tibetan nan peyi Zend, 2002, Social Science & Medicine , 54, p. 411-422.
  5. (en) Rory Mulholland, « Kriz Calais: Boutik reparasyon bisiklèt. , moske ak yon legliz Otodòks - vil kote imigran yo tann pou yo travèse Grann Bretay »
  6. « Kantite migran ki nan "forè" Calais pa janm tèlman wo », sur lemonde.fr
  7. Roland Gauron, « LIVE - Calais: 2,318 migran yo te evakye nan "forè a" », Le Figaro,
  8. « Refijye yo mande lidè Kenya yo pou yo repanse fèmti kan Dadaab », The Guardian , .
  9. http://www.unhcr.org/static/statistical_yearbook/2006/annextables.zip
  10. http://www.unhcr.org/static/statistical_yearbook/2007/annextables.zip
  11. http://www.unhcr.org/static/statistical_yearbook/2008/08-TPOC-TB_v5_external_PW.zip
  12. http://www.unhcr.org/static/statistical_yearbook/2009/2009-Statistical-Yearbook-Annex-Tables.zip
  13. http://www.unhcr.org/static/statistical_yearbook/2010/2011-SYB10-annex-tables.zip
  14. http://www.unhcr.org/static/statistical_yearbook/2011/2011_Statistical_Yearbook_annex_tables_v1.zip
  15. http://www.unhcr.org/static/statistical_yearbook/2012/2012_Statistical_Yearbook_annex_tables_v1.zip
  16. http://www.unhcr.org/static/statistical_yearbook/2013/annex_tables.zip
  17. http://www.unhcr.org/statisticalyearbook/2014-annex-tables.zip
  18. United Nations High Commissioner for Refugees, « Botswana Fact Sheet », sur UNHCR (consulté le )