Aller au contenu

Gwòt

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib
Gwòt

Gwòt se ouvèti anba ki ka fòme lè nap freyatik asidik fonn kalkè a.[1]

Antre Baume Archée nan Mouthier-Haute-Pierre, Doubs, Frans.
Gwòt Acsibi, Salta (Ajantin).

Nan jeomòfoloji, yon gwòt se yon kavite anba tè natirèl ki gen omwen yon pati orizontal aksesib; ki ka distenge li ak yon aven, yon gwòt, yon gwòm, elatriye.

Yon gwòt ka fòme nan mineral soluble estrikti pa dlo: sitou Kabonat wòch (kavite karst ik) kòm byen ke jips ak anidrit, menm sèl wòch, grè ak kwatzit, gneiss ak granit , bazalt ak sèten konglomera (pseudokarst kavite).

Yon gwòt ka sèvi kòm abri oswa abita troglodytic

Etimoloji ak tradiksyon[modifye | modifye kòd]

Mo gwòt la soti nan Italyen (it) grotta ki ranplase an 1537 Mwayen Franse croute, li menm ki soti nan . Latin (la) cruta (crypta) ki gen pou orijin vèb grèk (grc) kruptein “kache, kouvri ".

Deziyasyon korespondan yo se (frp) bârma (ak variants ki pi ra (frp) bâlma, (frp) boêra , ak (frp) boêre) nan arpitan[2] ak (oc) balma ak (oc) bauma' ' an Occitan[3] ; tèm sa yo souvan fransize nan balme, barme, baume (tankou nan toponim tautologie La Balme-les-Grottes, non yon komin nan Isère).

Menm jan ak lèt ​​la, tèm Anglè cave gen yon siyifikasyon pi laj lè li deziyen tou kavite vètikal.

Definisyon[modifye | modifye kòd]

Dapre diksyonè Mo yo nan jewografi, gwòt yo "wè espesyalman kòm abri, refij, pa gen menm konotasyon tèribl ak gwòt, gwòt ak gwo twou san fon, ni pouvwa rèv la nan gwòt yo, byenke se menm bagay la »[4]. Premye edisyon Diksyonè Akademi fransè a (1694) presize ke yon gwòt ka “natirèl oswa fèt pa atizan”.

Dapre Philippe Marchetti, jounalis nan magazin Li enterese m, « mo "gwòt la" rezève pou deziyen kavite natirèl, fouye pa ekoulman dlo asid nan tè kalkè pa egzanp. Yon gwòt se tou yon kavite natirèl oswa orijinal natirèl, men ki gen yon konotasyon ki lye ak aktivite imen, ak yon prezans bèt oswa menm ki asosye ak yon mit[5] ».

Gwòt ak twou wòch natirèl Jeomòfoloji[modifye | modifye kòd]

Yon gwòt kalifye kòm aktif si enfiltrasyon dlo a kontinye, kidonk kontribiye nan transfòmasyon kavite a pa fouye, depo sediman ak fòmasyon nan speleothem . Gen kèk gwòt ki konekte ak yon rezo dinamik idwoyolojik ka genyen yon lak anba tè.

Pifò gwòt karstik yo se epigene (defouye pa aksyon dlo meteyorik), kontrèman ak gwòt hypogene ki fòme ak dlo ki gen orijin pwofon (egzanp: mineralize oswa tèmik). dlo).

Etidye depi nan fen 18e syèk, sa yo rele "fantom wòch" karstogenesis la se yon chanjman modere nan carbonates, ak separasyon faz. Faz idrosolubl la sitou gen ladan kalsyòm, mayezyòm, bikabonat ak silica koloidal. Konpozan sa yo

Gwòt an Ayiti[6][modifye | modifye kòd]

Referans[modifye | modifye kòd]

Lyen deyò[modifye | modifye kòd]