Edikasyon obligatwa

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib

Edikasyon obligatwa se obligasyon yo enpoze sou paran yo pou edike pitit yo. Li pa toujou konfonn ak obligasyon pou timoun yo ale nan lekòl. Nan anpil peyi, tankou Lafrans, paran yo kenbe opsyon pou yo konfye pitit yo nan yon tutor oswa pou yo enstwi tèt yo nan kad lekòl lakay.

Nan Bèljik[modifye | modifye kòd]

Bèljik fè li yon pwen onè pou pwoteje timoun yo epi li bay yon atansyon patikilye sou edikasyon yo nan lekòl yo. Timoun nan gen dwa pou yon edikasyon kòrèk. Sa a se youn nan dwa fondamantal li yo, kit sitiyasyon li regilye oswa iregilye li dwe edike. Dwa sa a enskri nasyonalman atravè Konstitisyon Bèlj la, epi li pote pi lwen pase fwontyè yo nan Konvansyon sou Dwa Timoun yo oswa Konvansyon Òganizasyon Entènasyonal pou Pwoteksyon Dwa Moun ak Libète Fondamantal yo. [1].

Chronologie[modifye | modifye kòd]

Soti nan dezyèm mwatye nan 19e syèk, enterè nan ansèyman konkrè pou timoun yo vin pi entansifye, men tou, te poze yon pwoblèm opinyon piblik ki te mete klerikal yo kont antiklerikal yo. Soti nan 1842 rive 1895, kat lwa te eseye rezoud pwoblèm relijye sa a san yo pa vrèman reyisi. Se sèlman an 1914 ke yon lwa te mete fen nan lagè sa a sou edikasyon, ke klerikal ak antiklerikal yo t ap mennen, nan etabli edikasyon obligatwa ak gratis pou chak timoun. Tou de pati yo pral benefisye de sa depi finansman òganize pou etablisman gratis ak pou etablisman ofisyèl yo[2].

Anvan 1914[modifye | modifye kòd]

Soti nan 1842, kat lwa te swiv nan yon tantativ pou jwenn yon solisyon pou edikasyon lekòl timoun yo. Lwa Nothomb, lwa Van Humbeek, lwa Jacobs ak lwa Schollaert pral poze altènativ an patikilye lè yo tabli kreyasyon lekòl primè nan chak minisipalite, lè yo tabli ansèyman obligatwa relijyon, oswa kontrèman lè yo eseye prezante gratis. etablisman. Malerezman, okenn nan lwa sa yo p ap mennen nan yon akò ant katolik ak sekularis[3].

Soti nan 1914[modifye | modifye kòd]

Nan , minis Prosper Poullet te mande yon pwojè lekòl ki gen ladann edikasyon gratis, obligasyon pou yo egzante de edikasyon sa a jiska laj 12 ans ak tou. aksè nan yon katriyèm degre ki ta rann li posib jiska laj 14 ane. Byenke kontrèman ak ideyal Goch la, tout katolik yo te pase pwojè lwa sa a nan , epi nan Sena a 14 me. Akòz Premye Gè Mondyal la, aplikasyon edikasyon obligatwa jiska 12 ane oswa 14 pa ekstansyon sèlman te vin anvigè apati 1919[4].

Answit, sitiyasyon lekòl timoun yo te apwofondi ak adapte. An reyalite, Pak Lekòl ak lwa sou edikasyon espesyal an 1970 montre an patikilye enterè gouvènman an mete nan edikasyon ak sipèvizyon timoun yo[5].

Edikasyon obligatwa jodi a[modifye | modifye kòd]

Akoz bann diferan lwa ki’n ganny pibliye depi komansman ventyenm syek, i vin esansyel pou Gouvernman renouvle lalwa 1914 e osi son konteni. Men ki jan nan , yon nouvo lwa ki gouvène edikasyon obligatwa te fèt. Malgre ke li te sibi kèk modifikasyon depi lè sa a, li toujou aplike kounye a[5].

Karakteristik espesyal[modifye | modifye kòd]

Obligasyon pou ale lekòl kòmanse nan ane lekòl kote timoun nan rive nan laj 6zan. Kidonk, li posib pou timoun nan kòmanse edikasyon pandan ane 5 an li si li fèt ant 1ye septanm ak 31 desanm. Okontrè, si li rive nan laj de6 ane ant 1 janvye ak 31 out, li pa parèt nan yon lekòl jis nan mwa septanm[1].

Dire[modifye | modifye kòd]

Konsènan dat fen peryòd lekòl obligatwa a, li fèt pandan douzyèm ane edikasyon an. Si adolesan an rive nan laj matirite sivil, ki se 18an, nan mitan ane lekòl la, li ka kite etablisman an san okenn restriksyon. Pou jèn ki gen laj 17 ane, obligasyon an ka fini pandan mwa jen an lè dènye ane segondè yo fini avèk siksè[6].

De sistèm ekolaj[modifye | modifye kòd]

Nan diseksyon peryòd sa a nan edikasyon obligatwa, de kategori yo kanpe deyò. Aplentan ak tan pasyèl[7].

Aplentan[modifye | modifye kòd]

Peryòd etid aplentan an konsène "edikasyon primè ak, omwen, de premye ane edikasyon segondè"[8]. An reyalite, timoun nan ak adolesan an dwe souvan ale nan yon lekòl pou pran kou, jiska laj 15 ane oswa 16 zan si li poko fini de premye ane li yo. nan edikasyon siperyè[9]. Nan fen limit enpoze sa a, jèn gason oswa tifi a ka chwazi rete nan lekòl sa a aplentan jiska laj 18 an, oswa apre sa li ka swiv lekòl a tan pasyèl< ref>Ministè Edikasyon Nasyonal, Edikasyon obligatwa, Bruxelles, </ref>.

Tan pasyèl[modifye | modifye kòd]

Konsèp lekòl a tan pasyèl sa a nouvo, paske premye aplikasyon li a se nan ane 1984-1985. Ratio legis nan nouvote sa a eksprime dezi a pa fòse elèv la swiv 5 jou sou 7 leson nan lekòl la, nan ofri yo swiv yon kantite minimòm èdtan[8].

Nan ka ke elèv la deside swiv edikasyon a tan pasyèl apre fen ane yo nan etid obligatwa aplentan yo, yo pral kapab avanse nan direksyon diferan kalite fòmasyon, an patikilye fòmasyon CEFA ki se edikasyon teknik kalifikasyon. edikasyon pwofesyonèl[7].

Altènatif pou de rejim sa yo[modifye | modifye kòd]

Yon altènatif konplètman diferan men kanmenm rekonèt ka konsidere. Vreman vre, kèk timoun ak jèn moun ka benefisye nan lekòl lakay yo. Yon paran ak/oswa yon pwofesè prive bay lèt la. Li kapab tou yon kote prive pa rekonèt pa Kominote Fransè a oswa yon pwogram korespondans kote elèv la edike. Men, jan de ansèyman sa a dwe satisfè plizyè kondisyon. Vreman vre, minè ki swiv edikasyon lakay yo dwe soumèt nan yon nivo nan kontwòl etid epi answit pran tès sètifikasyon yo òganize pa Kominote franse a. Anplis de sa, yon deklarasyon sou edikasyon lakay yo dwe fè epi yo nan lòd yo kominike nan Sèvis Kontwòl Lekòl Obligatwa nan Ministè a nan Federasyon Wallonia-Bruxelles. Deklarasyon sa a dwe fèt pa pi ta nan 1st Oktòb ane lekòl aktyèl la[1].

An Frans[modifye | modifye kòd]

Nan Lafrans, apre inisyasyon li an 1793, ak Louis-Joseph Charlier, ak transfòmasyon siksesif anba Revolisyon fransè a apre apre Revolisyon 1848 , lwa 28 mas 1882 (ke yo rele “Jules Ferry lwa) te etabli edikasyon obligatwa eksklizyon ak gratis. Lè sa a, edikasyon primè vin obligatwa pou timoun tou de sèks ant laj sis ak trèz. Li ka bay swa nan établissements edikasyon primè oswa segondè, oswa nan lekòl piblik oswa prive, oswa nan fanmi, pa papa a li menm oswa pa nenpòt lòt moun ke li te chwazi[10].

Laj maksimòm pou edikasyon obligatwa, lwa 28 mas 1882 fikse nan 13 ane, te pwolonje pa yon premye etap nan 14 ane , dapre lwa [11]. Lòd 6 janvye 1959 la, Prezidan Repiblik la Charles de Gaulle te siyen an, apre sa te deside pwolonje edikasyon obligatwa soti nan 14 ane fini a 16 ane. konplete. Lòd la te bay yon sanksyon an ka ta pa respekte, nan fòm retrè alokasyon pou fanmi. Li te enspire pa Plan Langevin-Wallon ak kongrè FEN 1958.

Atik 1 nan lwa espesifye:

Edikasyon primè gen ladann:

Okòmansman, edikasyon obligatwa te planifye pou 6 ane, men elèv ki gen sètifika etid primè te kapab kite lekòl apati {{unit|11|ane} }. An 1936, lwa ki te inisye pa Jean Zay, ogmante obligasyon pou 14 ane[12], pandan y ap liberalize chwa edikasyon nan fanmi an ki kounye a sèlman sijè a yon obligasyon deklarasyon. Nan lane 1959, refòm Berthoin te pouse fen edikasyon obligatwa a nan 16 ane. Pwojè te egziste pou retade li a Modèl:Unity, sitou Plan Langevin-Wallon (1944-1946).

Pandan kanpay prezidansyèl 2017 la, Emmanuel Macron, kandida lè sa a, te pwopoze fè edikasyon obligatwa apati de 3 zan. An 2019, Minis Edikasyon Nasyonal ak Jenès la Jean-Michel Blanquer te pwopoze pwojè lwa pou yon lekòl konfyans ki prevwa diminye laj edikasyon obligatwa a 3 zan tou. kòm fòmasyon obligatwa soti nan 16 a 18 ane fin vye granmoun. Apre anpil deba, pwojè lwa a te definitivman vote nan Sena a nan . Edikasyon obligatwa apati de laj 3 zan ap vin efikas apati ane eskolè ki vin apre a, nan mwa septanm 2019. Obligasyon fòmasyon pou jèn ki gen laj 16 a 18 an ap vin efikas depi nan kòmansman ane eskolè 2020 la[13].

Edikasyon obligatwa jodi a[modifye | modifye kòd]

Edikasyon obligatwa, kounye a yo rele “obligasyon lekòl la”, yo tabli nan Modèl:1ye Kòd Edikasyon an (at. L131 et seq.). Atik L. 131-2 bay jan sa a: « Edikasyon obligatwa ka bay swa nan établissements piblik oswa prive oswa nan lekòl, oswa nan fanmi pa paran yo, oswa youn nan yo, oswa nenpòt moun yo chwazi[14]. »

majistra yo kapab etabli yon dosye òdinatè konsènan etidyan yo nan minisipalite yo, pou yo ka kontwole aksè yo.idyalite lekòl la, sa depi lwa 5 mas 2007 ki gen rapò ak prevansyon delenkans (art 12 lwa a ki modifye atizay L131-6 nan Kòd Edikasyon an). Avètisman enspektè akademi yo bay moun ki responsab timoun nan, sa ki kapab posib pou yo tabli yon kontra responsablite paran, yo anrejistre nan dosye sa a (art. 1-8).

absans lekòl (en) an Frans an 2009 ta afekte 2 a 3% elèv nan lekòl presegondè, 5 a 6% nan lekòl segondè, sa vle di anpil mwens pase nan Wayòm Ini [15].

Nòt ak referans[modifye | modifye kòd]

  1. 1,0 1,1 et 1,2 « Bruxelles Youth Information Center - Infor Jeunes », sur jeminforme.be
  2. « Istwa Bèlj yo - Istwa Bèljik – 2000 ane nan sot pase yo », sur histoire-des-belges.be
  3. Lionel Vanvelthem, « IHOES - Institute of Labor, Economic and Social History », sur ihoes.be
  4. « Wallonia portal | Konnen Wallonia », sur connaitrelawallonie.wallonie.be
  5. 5,0 et 5,1 Ministè Edikasyon Nasyonal, Edikasyon obligatwa, Bruxelles,
  6. « Enfòmasyon ofisyèl ak sèvis », sur belgium.be
  7. 7,0 et 7,1 « DROIT DES JEUNES | AMO », sur droitdesjeunes .be
  8. 8,0 et 8,1 Ministè edikasyon nasyonal, Edikasyon obligatwa, Bruxelles,
  9. « Enseignement.be - Portal Edikasyon nan Federasyon Wallonia-Bruxelles », sur enseignement.be
  10. Lalwa. nan 28 mas 1882, atizay. 4.
  11. « Edikasyon obligatwa », sur éduscol / Ministè Edikasyon….
  12. [ [Referans: Istwa. nan edikasyon an Frans (Antoine Léon)|A. Léon, P. Roche, Istwa ansèyman an Frans]], p. 91.
  13. « Enstriksyon obligatwa »
  14. Modèl:Légifrance.
  15. Bernard Girard, « Lapolis tout kote, pwofesè okenn kote », Rue89,‎ (lire en ligne)

Gade tou[modifye | modifye kòd]

Sou lòt pwojè yo :

Atik ki gen rapò[modifye | modifye kòd]

Lyen deyò[modifye | modifye kòd]