Lang franse
Depi Wikipedya, ansiklopedi lib
Lang franse se yon lang ki vin tounen ansanm ak kreyòl lang ofisyèl Ayiti depi lane 1987. Se lang natif-natal tout Franse ki fèt e ki elve ann Frans (Ewòp), Kanada (Amerik dinò), Giyàn franse (Amerik disid), ak lan kèk peyi Afrik.
Lang franse se yon lang lang woman. Lang kreyòl ayisyen genyen anpil mo ladann ak sentaks ki soti nan lang franse; gen anpil mo anndan l tou ki soti Afrik.
Kontni |
[edite] Istwa
[edite] Istwa Ewopeyen
[edite] Istwa Ayisyen
Nan lane 1697, Franse yo ki tap viv Ayiti depi 1629, vin okipe ofisyèlman pati wès St Domeng. Se apre Franse vin pran Sen Domeng e vin genyen tout kondisyon yo pou yon kreyòl parèt: Franse yo kòmanse komès esklav e vin genyen nesesite pou kolon yo kominike avèk esklav yo. Trete: lang kreyòl ayisyen
[edite] Premye tèks
Sèman Estrasbou (Sacramenta Argentariae) 842.
[edite] òtograf
[edite] Edikasyon
[edite] Literati
[edite] Alfabèt
26 let.
| Tri primaire | - | – | — | , | ; | : | ! | ? | . | … | ’ | " | ( | ) | [ | ] | { | } | § | ¶ | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tri secondaire | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Tri tertiaire | _ | ´ | ` | ˆ | ˜ | ¨ | . . . | … | ' | ‘ | ’ | " | « | » | ||||||||||||||||||
Suite de la table :
| Tri primaire | @ | * | / | \ | & | # | % | ° | + | ± | ÷ | × | < | = | > | | | $ | £ | € | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tri secondaire | |||||||||||||||||||||||||||||
| Tri tertiaire |
Suite de la table :
| Tri primaire | a | a e | b | c | d | e | f | g | ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tri secondaire | a | à | â | æ | c | ç | e | é | è | ê | ë | |||||||||||||||||||
| Tri tertiaire | a | A | à | À | â | Â | æ | Æ | b | B | c | C | ç | Ç | d | D | e | E | é | É | è | È | ê | Ê | ë | Ë | f | F | g | G |
Suite de la table :
| Tri primaire | h | i | j | k | l | m | n | o | o e | p | q | r | ||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tri secondaire | i | î | ï | n | ñ | o | ô | œ | ||||||||||||||||||||||||
| Tri tertiaire | h | H | i | I | î | Î | ï | Ï | j | J | k | K | l | L | m | M | n | N | ñ | Ñ | o | O | ô | Ô | œ | Œ | p | P | q | Q | r | R |
Suite de la table :
| Tri primaire | s | t | u | v | w | x | y | z | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tri secondaire | u | ù | û | ü | y | ÿ | ||||||||||||||||||
| Tri tertiaire | s | S | t | T | u | U | ù | Ù | û | Û | ü | Ü | v | V | v | W | x | X | y | Y | ÿ | Ÿ | z | Z |
[edite] Konsòn yo
20 konson
bcdfghjklmnpqrstvwxz
[edite] Vwayèl yo
6 aeiouy