Teyori nan ansanm
Biyografi
[modifye | modifye kòd]Lè nou pale de teyori matematik, nou ap fè referans ak yon seri deklarasyon, definisyon, metòd prèv, elatriye. Teyori kalkilabilite se yon egzanp. Lè nou pale de teyori aksyomatik, nou ap fè referans ak yon bagay ki pi presi, aksyòm yo ak konsekans yo, teyorèm yo, ki deklare nan yon langaj presi. Nan kontinyasyon an, n ap souvan itilize mo teyori pou teyori aksyomatik, sa ki komen nan lojik matematik.
Natirèlman, gen yon relasyon ant de konsèp sa yo. Men, ta twò senplifye pou defini teyori gwoup kòm twa aksyòm ak konsekans yo (gade atik la).
Atik sa a pa gen entansyon pou pale sou sans mo «teyori» a deyò kontèks matematik, menm matematik fòmèl yo.
Eleman Euclide yo konsidere kòm premye egzanp yon teyori aksyomatik, menm si kèk aksyom te rete enplisit. Konsèp modèn nan teyori aksyomatik devlope pandan 19yèm syèk la ak nan kòmansman 20yèm syèk la, youn akòz dekouvèt kalkil enfinitizimal la nan 17yèm syèk la, ki te mande lòt fondasyon nan matematik pase sa ki nan Eleman Euclide yo, lòt la akòz devlopman jewometri ak aljèb modèn (gade tou pwogram Erlangen nan).