Samuel de Champlain

Biyografi

Samuel de Champlain, ki te fèt pwobableman nan Brouage (wayòm Lafrans) ant 1567 ak 1574 (petèt li te batize 13 out 1574 nan La Rochelle nan tanp Saint-Yon) e ki te mouri nan Québec (Nouvelle-France) 25 desanm 1635, se yon kolonis, navigatè, katograf, sòlda, eksplore, etnològ, jewograf, kòmandan ak otè rakont vwayaj franse. Li te fonde vil Québec 3 jiyè 1608.

Apre yon fòmasyon kòm navigatè nan Saintonge (anviwon 1586-1594), li enskri kòm sòlda nan Bretay (1595-1598), apre sa li vin eksplore koloni panyòl nan Amerik (1599-1601), rivyè Saint-Laurent (1603) ansanm ak Akadi (1604-1607) ak kòt Atlantik la (ant sa ki kounye a Nouvo-Brunswick ak Cap Cod). Li nonme Nouvèl Franse a definitivman lè li mete l sou kat jeyografik 1607 la, reprezante Akadi depi La Hève jiska sid Cap Cod. Champlain etabli premye koloni fransè pèmanan, premye nan Port-Royal, epi apre sa nan Kebèk. Pou sa, li jwenn sipò wa Lafrans Henri IV, Pierre Dugua de Mons, François Gravé ak chèf Montagnais Anadabijou.Pa fè pati gran noblès la, Champlain aji kòm yon subaltern pou yon nobil ki te nonmen pa wa a. Konsa, li premye te vin lidè nan lide-lieutenant jeneral Nouvo-Frans la, Pierre Dugua de Mons, e depi 1612, 'lieutenant viswayan Nouvo-Frans la' ki se youn apre lòt konte de Soisson, prens de Condé, duk de Montmorency ak Duc de Ventadour. Depi 1633, Champlain vin tèt lieutenan kardinal Richelieu nan tout longè rivyè Saint-Laurent la.

Difisil yo te rankontre nan efò pou kolonize Amerik di Nò yo anpil, e se sèlman depi sezon lete 1634 ak 1635, nan dizuit dènye mwa lavi li, ke Champlain wè rèv li pou koloni a reyalize, avèk rive ak etablisman kèk dizèn fanmi kolon yo. Difikilte li te genyen pou li te vle mete yon koloni franse nan Amerik di Nò fè l' jwenn, depi nan mitan 19yèm syèk la, ti non "Papa Nouvo Frans".