Roland de Lassus
Biyografi
[modifye | modifye kòd]Roland de Lassus [lasys] (oswa Orlando di Lasso, Orlande de Lassus oswa ankò Roland Delattre), ki fèt nan Mons an 1532 e ki mouri nan Minik le 14 jen 1594, se yon konpozitè wallon, nan lekòl frans-flamand la, nan fen Renesans lan.
Depi li te piti, Roland de Lassus te kòmanse etidye mizik. Li te enskri kòm « ti gason k'ap chante nan legliz », sa vle di kòm yon timoun k'ap chante nan kòr legliz la, epi konsa kòm elèv nan mètriz legliz Saint-Nicolas-en-Havré, nan Mons, nan Peyi Ba Habsburg yo. La li te etidye chant, e pi jeneralman mizik, jiskaske li te gen douz ane. Nivo lekòl sa yo te wo anpil: yo te yon jan de zansèt konzèvatwa yo. Timoun yo te resevwa tou yon ansèyman jeneral.
Vwa li te ekstraòdinè te atire anpil anvi, konsa li te vin tounen avèk twa tantativ kidnape. Lè li te gen douz ane, li kite Peyi Ba yo ak Ferdinand I Gonzague epi li ale nan Mantova, nan Sisil, epi pita Milan, kote li rete soti nan 1547 rive 1549. Nan Milan, li rankontre madrigalista Hoste da Reggio, ki pral gen yon enfliyans fòmativ sou premye stil mizikal li.
Li te apre sa travay kòm chantè ak konpozitè pou evèk Costantino Castrioto nan Napl nan kòmansman ane 1550 yo. Premye zèv li yo soti nan epòk sa a. Apre sa, Roland de Lassus demenaje nan Wòm, kote li travay pou Cosme Ier de Médicis, granduk Toskàn. Nan 1553, nan Wòm, li vin chèf kapeèl bazilik Sen Jan de Latran, yon pozisyon prestijye pou yon nonm ki gen venteyèz ane. Sepandan, li rete la sèlman pou yon ane. Konpozitè Italyen Giovanni Pierluigi da Palestrina pral swiv li nan 1555.
Nou pèdi tras li nan ane 1554, men rechèch resan yo pèmèt sipoze li te vwayaje nan Lafrans ak Angletè. An reyalite, li site kòm mizisyen nan lakou wa Lafrans, Charles IX, an 1560. Nan ane 1555, li retounen nan Peyi Ba yo e premye travay li yo pibliye nan Anvèz nan 1555 oswa 1556. Nan 1556, li rantre nan lakou Albert V nan Bavèri nan Minik, ki te vle gen mizisyen prestijye tankou nan lakou prens Italiyen yo. Nan 1558, li marye ak Regina Wäckinger, pitit fi yon dam onè douchès la; yo gen de pitit gason, tou de vin konpozitè. Nan 1563, Lassus nonmen kòm mè chapèl nan Minik, ranplase Ludwig Daser nan pozisyon sa a. Li rete nan sèvis Albert V ak eritaj li a, Guillaume V nan Bavèri, jouk lanmò li.