Langar (Sikhi)

Nan Sikhism, yon langar ( Punjabi , pwononsyasyon: pa, 'kwizin' ) se kwizin kominotè yon gurdwara, ki sèvi manje pou tout moun gratis, kèlkeswa relijyon, kas, sèks, sitiyasyon ekonomik, oswa etnisite. Moun yo chita atè a epi manje ansanm, epi kwizin nan antreteni ak sèvi pa volontè kominote Sikh k ap fè seva ("sèvis dezenterese"). Manje yo sèvi nan yon langar yo toujou lakto-vejetaryen . Non pou yon kwizin kominotè Sikh se Langarkhana .
Etimoloji
[modifye | modifye kòd]Langar se yon mo Pès ki te evantyèlman enkòpore nan lang ak leksik Punjabi a.
Orijin yo
[modifye | modifye kòd]
Konsèp charite a ak bay manje kuit oswa matyè premyè kri bay asèt ak yogi vagabon yo te konnen nan kilti oryantal yo pou plis pase 2000 ane. Sepandan, malgre sipò enstitisyonèl plizyè wa ak anperè nan sultanat Delhi a (jiska Anpi Mughal la), li pa t kapab vin yon kwizin kominotè dirab, men li te kontinye kòm opòtinite manje gratis ki dirije pa volontè.
Nan mòn Jammu yo, yon eleman enpòtan nan aktivite sosyal misyonè Soufi yo se te òganize kwizin kominotè yo, ke yo konnen lokalman kòm langar. Anplis bay manje bay moun ki nan bezwen yo, yo te gen entansyon tou pou ankouraje enklizyon nan sosyete a epi dekouraje segregasyon ak entouchabilite, tou de te lajman pratike nan tout soukontinan Endyen an. Pratik sa a, lajman fasilite pa donasyon, te pèmèt patisipan yo abandone idantite sosyal yo epi li te konsidere kòm yon devwa sakre. Tradisyon an te inogire nan 12-13yèm syèk la pa Shaikh Farid.
Kwizin kominotè a, ke Sikh Gurus yo te kòmanse, te inivèsèl e li te aksepte moun tout lafwa ak tout orijin, yon tradisyon ki kontinye jouk jounen jodi a. Kalite manje yo te sèvi a ak metòd pou kwit manje yo te ede fè Sikh langar aksepte inivèsèlman pa tout lafwa ak kas.
Plizyè ekriven tankou Gurinder Singh Mann ak Arvind-Pal Singh Mandair te fè alisyon a lefèt ke yo bay vwayajè, asèt ak yogi vagabon manje kwit (oswa matyè premyè), pratik distribisyon manje gratis te alamòd nan kenzyèm syèk la pami divès gwoup relijye tankou Endou Nath Yogi ak sen Soufi Mizilman yo . Sepandan, pa gen okenn prèv ki egziste sou kwizin kominotè enstitisyonèl fòmèl, ki bay manje kwit gratis, kontinyèlman, pandan yon peryòd tan pa okenn kominote patikilye.
Rasin òganizasyon charitab sa yo ki dirije pa volontè yo byen ansyen nan tradisyon Endyen an; pa egzanp: tanp Endou nan epòk Anpi Gupta a te gen kwizin ak kay pou moun ki gen charite yo te rele dharma-shala oswa dharma-sattra pou nouri vwayajè yo ak pòv yo, oswa nenpòt don yo te ka kite. Kwizin kominotè sa yo ak kay repo yo evidan nan prèv epigrafik, epi nan kèk ka yo refere yo kòm satram (pa egzanp, Annasya Satram ), choultry, oswa chathram nan kèk pati nan peyi Zend. Anfèt, istoryen Sikh Kapur Singh refere a Langar kòm yon enstitisyon Aryan .
Pelerin Boudis Chinwa a, I Ching (7yèm syèk epòk nou an), te ekri sou monastè ki gen kwizin sa yo dirije pa volontè. Enstitisyon Langar la soti nan Fariduddin Ganjshakar, yon sen Mizilman Soufi ki t ap viv nan rejyon Punjab pandan 13yèm syèk la. Konsèp sa a te gaye plis toujou epi li dokimante nan Jawahir al-Faridi ki te konpile an 1623. CE.
Konsèp langar la—ki te fèt pou tout moun respekte, kèlkeswa relijyon, kas, koulè, kwayans, laj, sèks, oswa estati sosyal—se te yon òganizasyon charitab inovatè ak yon senbòl egalite ke fondatè li a, Guru Nanak, te entwodui nan Sikhism nan zòn 1500. CE nan eta Punjab nan Nò peyi Zend.
Dezyèm Guru Sikh la, Guru Angad, yo sonje l nan tradisyon Sikh pou sistematize enstitisyon langar la nan tout lokal Gurdwara Sikh yo, kote vizitè ki soti toupre ak lwen te ka jwenn yon repa senp gratis nan yon plas senp e egal. Li te etabli tou règ ak metòd fòmasyon pou volontè yo ( sevadars ) ki te opere kwizin nan, mete aksan sou trete l kòm yon kote repo ak refij, epi toujou politès ak akeyan anvè tout vizitè yo. [1]
Se twazyèm Guru a, Guru Amar Das, ki te etabli langar kòm yon enstitisyon enpòtan, epi ki te egzije pou moun yo manje ansanm kèlkeswa kas ak klas sosyal yo. Li te ankouraje pratik langar la, epi li te fè tout moun ki te vizite l yo ale nan langar anvan yo te ka pale avè l.
Pratik kontanporen
[modifye | modifye kòd]
Yo fè langar nan gurdwara toupatou nan mond lan, pifò ladan yo atire manm popilasyon sanzabri yo. Volontè yo bay moun manje san okenn diskriminasyon, ansanm ak disip Sikh yo ki rasanble. [2] [3] Prèske tout gurdwara yo opere langar kote kominote lokal yo, pafwa ki gen plizyè santèn oswa plizyè milye vizitè, reyini pou yon senp repa lakto-vejetaryen. Jan yo wè sa nan gurdwara Kanadyen yo, langar la bay elèv k ap etidye lè yo pa gen anpil lajan nan fen yon semès, sa ki pèmèt yo mete manje nan resipyan ki mwens tradisyonèl an polistirèn pou yo retounen sou kanpis la pou kontinye etid yo. [4]
Wòl nan Manifestasyon ak Sekou pandan Pandemi Covid-19 la
[modifye | modifye kòd]Pandemi an te lakòz anpil aktivite nan kominote relijye Sikh la sispann, tankou pratik Langar la. Men, Langar pa sèlman yon kizin soup; li se yon fòm òganizasyon charitab ki baze sou lafwa, kote nenpòt moun ki grangou toujou byenveni, epi li sèvi kòm yon senbòl egalite ant tout moun.
Prensip sa a te fè anpil gurdwara rete ouvè, men yo te adapte fason yo bay sèvis yo pou kontinye fè “seva” yo—yon valè fondamantal ki ankouraje ede lòt moun. Plizyè gurdwara Ozetazini te pran inisyativ pou sipòte kominote yo pandan kriz la. Pa egzanp, yon sant Sikh nan Queens Village te rive distribye plis pase 145,000 repa gratis nan sèlman de mwa. Anplis, pandan manifestasyon Black Lives Matter yo, menm sant sa a te prepare anviwon 15,000 repa nan yon sèl jou gras ak volontè yo ak ekipman yo. Kèk lòt gurdwara te adapte sistèm yo ak sèvis “drive-through” pou moun ki pa t ka antre, tankou sa yo te fè nan Los Angeles ak Riverside. Volontè yo te bay manje cho, dlo, ansanm ak pwodwi ijyèn ak founiti medikal.
Nan peyi Zend, yo te menm kreye yon “langar oksijèn,” kote yo te bay tank oksijèn gratis pou moun ki te gen pwoblèm respiratwa akòz COVID-19.
Galri
[modifye | modifye kòd]- Penti Janamsakhis ki montre dyalòg Guru Nanak ak Sant Ren k ap bay asèt grangou yo manje pandan epizòd Sacha Sauda a.
- Langar nan kan Bir Singh Naurangabad, Punjab, anviwon 1850
Gade tou
[modifye | modifye kòd]- Bhog
- Pangat
- Karah Parshad (Sikhism)
- Prasad (Endouyis)
- Bhandara (kwizin kominotè)
- ↑ Erè nan sitasyon : Baliz
<ref>pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele "Mandair2013p252" - ↑ Paterson, Kirsteen (jiyè 14, 2016). « Scotland: Sikh charity feeds those most in need ». The National. Retrieved septanm 30, 2019.
- ↑ Shamsher Kainth (mas 8, 2017). « Sikh volunteers take hot food to homeless in Melbourne ». SBS Punjabi. Retrieved septanm 30, 2019.
- ↑ Michel Desjardins; Ellen Desjardins (out 26, 2009). « Food that Builds Community: The Sikh Langar in Canada – Cuizine ». Érudit (in anglais). Retrieved novanm 4, 2025.