Lang N'Ko
Lang N’Ko (ߒߞߏ) se yon sistèm ekriti ak yon lang estanda pou plizyè lòt lang nan Afrik Oksidantal, tankou Maninka, Bambara, ak Dyula. Sistèm nan te envante an 1949 pa ekriven Solomana Kanta pou bay pèp Manding yo yon mwayen ekriti pwòp pa yo.[1]
Istwa
[modifye | modifye kòd]Lang N’Ko te kreye nan Kankan, Gine, pa Solomana Kanta sou 14 avril 1949. Kanta te vle reponn ak lide ke lang afriken pa t kapab ekri avèk presizyon oswa bèlte. Li te pase plizyè ane ap devlope lèt ak son pou lang Manding.[2]
Estrikti ak ekriti
[modifye | modifye kòd]Lang N’Ko sèvi ak yon alfabè ki gen apeprè 27 lèt, 7 vwayèl, ak 20 konsonn. Li ekri de adwat a goch, kontrè ak anpil lòt alfabè afriken.[3] Lè yo itilize sou òdinatè, N’Ko itilize kòd ISO 15924: Nkoo.
Itilizasyon modèn
[modifye | modifye kòd]Jodi a, lang N’Ko itilize nan Gine, Mali, Côte d’Ivoire, Senegal, ak lòt peyi kote lang Manding pale.[4] Gen liv, Bib, jounal, ak sit entènèt ki ekri nan N’Ko. Nan Mali, kèk lekòl sèvi ak N’Ko kòm zouti ansèyman pou alfabetizasyon.[5]
Teknoloji ak N’Ko
[modifye | modifye kòd]Depi 2006, alfabè N’Ko enkli nan Unicode Standard, sa ki pèmèt moun itilize li sou òdinatè ak telefòn.[6] Plizyè aplikasyon tankou WhatsApp ak Facebook deja sipòte ekriti N’Ko nan dènye vèsyon yo.[7]
Enpòtans kiltirèl
[modifye | modifye kòd]N’Ko pa sèlman sèvi kòm yon zouti ekriti, men tou kòm yon senbòl idantite kiltirèl pou pèp Manding. Anpil kominote konsidere li kòm yon zouti pou fè pwomosyon literati lokal, istwa oral, ak inite Afriken.[8]
Egzanp
[modifye | modifye kòd]Yon fraz an N’Ko:
- ߒߞߏ ߟߊ߫ ߡߊ߬ߟߋ߲ ߛߊ߲߬ߞߊ߲߬ߝߍ߲߬ߠߌ߲߬ߞߊ ߞߐߕߐ߲߬ߞߍ߲߬ߞߊ߲߬ߞߏ߲߬ߝߍ߲߬.
- (Tradiksyon: “N’Ko se lang inite Afriken.”)
Google Tradiktè
[modifye | modifye kòd]Referans
[modifye | modifye kòd]- ↑ « Istwa lang N’Ko ». BBC Africa. 2023-03-21. Retrieved 2025-10-05.
- ↑ « N’Ko script ». Encyclopaedia Britannica. 2022-11-10. Retrieved 2025-10-05.
- ↑ « N’Ko Unicode Range » (PDF). Unicode Consortium. 2024-08-14. Retrieved 2025-10-05.
- ↑ « N’Ko language profile ». Ethnologue. Retrieved 2025-10-05.
- ↑ « N’Ko nan edikasyon Afriken ». UNESCO. 2024-02-27. Retrieved 2025-10-05.
- ↑ « Unicode v5.0 – Script N’Ko ». Unicode Consortium. 2006-07-14. Retrieved 2025-10-05.
- ↑ « Lang N’Ko sou mobil ». Tech in Africa. 2023-09-05. Retrieved 2025-10-05.
- ↑ « Kiltir ak idantite nan N’Ko ». African Languages Foundation. 2023-04-11. Retrieved 2025-10-05.