Henri VIII d'Angleterre

Biyografi

Henri VIII (an angle: Henry VIII), ki te fèt 28 jen 1491 e ki mouri 28 janvye 1547, se wa Angletè ak Iland soti 1509 rive nan lanmò li. Kontwovès legal ak teolojik konsènan validite premye maryaj li avèk Catherine d'Aragon ak rekonèsans li pou anile maryaj la te youn nan prensipal koz eskizman Legliz Angletè ak Wòm an 1534 ak Reyòmen Anglè a. Henri VIII sipèvize separasyon sa a, enkli disolisyon monastè yo, epi poutèt sa li te ekzkominye; men li rete yon defansè fondamantal teyoloji katolik la. Sepandan, anglikanis henrikyen an pa fòm Angle Luteranism lan. Henri VIII pa dakò ak tout ide luterèn yo ni ak tout rityèl luterèn yo. Doktrin ak rityèl anglikan yo melanje eleman katolik ak luterèn. Henri VIII marye sis fwa epi li fè egzekite de madanm li yo, Anne Boleyn ki te akize de ensè, majik, ak adiltè, ak Catherine Howard akize de ensès ak adiltè. Nan politik etranjè, Henri VIII patisipe sitou nan lagè Itali kont Lafrans nan epòk Franswa I pandan li souvan alye ak Charles Quint. Sepandan, siksè li sou kontinan an limite. Nan zile Britanik yo, li konfwonte plizyè fwa ak Eskòs ki te alye ak Lafrans tandiske rèy li make kòmansman yon plis gwo enfliyans angle nan Iland. Lagè sa yo ak depans reyè a fè anpil mal nan finans wayòm lan, e mezi yo pran pou balanse bidjè a sèlman agrave sitiyasyon ekonomik Angletè. Istwa sou Renesans, atletik ak kiltive, li pratike ekriti ak mizik. Sepandan, yon aksidan nan tounwa ak fatig tan an afekte sante fizik ak mantal wa a, ki vin obèz e ki konsidere nan fen lavi li kòm yon tiran egois. Pandan maryaj li yo, li te ekskli de siksesyon li de pitit fi li yo ki pi gran yo, Mari ak Élisabeth, nan avantaj pitit gason li Édouard. Tout pitit li yo ki lejitim monte sou twon an malgre sa, men nan absans pitit, pitit fi li yo se dènye sòvren nan dinasti Tudor la.