Guru Sikh yo
Guru Sikh yo ( Punjabi : ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ; Hindi : सिख गुरु) se mèt espirityèl Sikhi nan, ki te etabli relijyon an pandan apeprè de syèk edmi, kòmanse an 1469. Ane 1469 la make nesans Guru Nanak, fondatè Sikhism nan. Nèf lòt gourou imen te pran plas li jiskaske, an 1708, dizyèm gourou a te finalman pase Guruship la bay ekriti sakre Sikh la, Guru Granth Sahib, ke disip lafwa Sikh yo konsidere kounyeya kòm Guru vivan an. Yo te pase Guruship la tou bay Guru Panth la, ki konpoze de Khalsa a; sepandan, fòm guruship sa a te antre an dekadans apre monte Ranjit Singh . [1]
Etimoloji ak definisyon
[modifye | modifye kòd]Guru ( /ˈ ɡ u r uː /, UK also /ˈ ɡ ʊr uː , ˈ ɡ ʊər -/ ; Sanskrit , Punjabi : ਗੁਰੂ, IAST : guru ) se yon tèm Sanskrit pou yon " pwofesè, gid, ekspè, oswa mèt" nan yon sèten konesans oswa domèn. Bhai Vir Singh, nan diksyonè li sou Guru Granth Sahib, dekri tèm Guru a kòm yon konbinezon de de inite separe: "Gu;(ਗੁ)" ki vle di fènwa ak "Rū;(ਰੂ)" ki vle di limyè. Kidonk, Guru se moun ki pote limyè nan fènwa oswa nan lòt mo, moun ki eklere. Definisyon Bhai Vir Singh la bay plis enfòmasyon sou Sikhi li menm epi li eksplike poukisa Guru Granth Sahib konsidere kòm Guru vivan an. Mo Sikh la soti nan tèm Sanskrit shishya ( Punjabi : ਸਿੱਖ) ki vle di yon disip oswa yon elèv. Kidonk, Sik yo gen yon relasyon elèv-pwofesè ak Gourou yo piske ansèyman yo, ki ekri nan Guru Granth Sahib, sèvi kòm yon gid pou Sik yo.
Selon kwayans Sikh yo, tout gourou yo te genyen menm limyè a oswa menm nanm nan epi kò fizik yo te yon veso pou kenbe menm esans lan. Lè yon gourou te mouri, siksesè a te eritye limyè sa a e se poutèt sa yo rele gourou yo tou <i id="mwWg">mahalla</i> (kay).
Guru yo
[modifye | modifye kòd]| No. | Name | Portrait | Birth date | Guruship | Birthplace | Clan | Father | Mother | Date of death | Reason | Place of death |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Guru Nanak | 14 April 1469 | Since birth | Nankana Sahib, Punjab, Delhi Sultanate | Bedi Khatri | Kalyan Das Bedi | Mata Tripta | 22 September 1539(1539-09-22) (aged 70) | Natural causes | Kartarpur, Punjab, Mughal Empire | |
| 2 | Guru Angad | 31 March 1504 | 7 September 1539 | Muktsar, Punjab, Mughal Empire | Trehan Khatri | Baba Pheru Mal | Mata Ramo | 29 March 1552(1552-03-29) (aged 47) | Natural causes | Khadur Sahib, Punjab, Mughal Empire | |
| 3 | Guru Amar Das | 5 May 1479 | 26 April 1552 | Amritsar, Punjab, Mughal Empire | Bhalla Khatri | Tej Bhan Bhalla | Mata Lachmi | 1 September 1574(1574-09-01) (aged 95) | Natural causes | Goindval, Lahore Subah, Mughal Empire | |
| 4 | Guru Ram Das | 24 September 1534 | 1 September 1574 | Lahore, Punjab, Mughal Empire | Sodhi Khatri | Baba Har Das | Mata Daya | 1 September 1581(1581-09-01) (aged 46) | Natural causes | Goindval, Lahore Subah, Mughal Empire | |
| 5 | Guru Arjan | 15 April 1563 | 1 September 1581 | Goindval, Punjab, Mughal Empire | Sodhi Khatri | Guru Ram Das | Mata Bhani | 30 May 1606(1606-05-30) (aged 43) | Execution by Mughal Emperor Jahangir | Lahore, Lahore Subah, Mughal Empire | |
| 6 | Guru Hargobind | 19 June 1595 | 25 May 1606 | Amritsar, Lahore Subah, Mughal Empire | Sodhi Khatri | Guru Arjan | Mata Ganga | 28 February 1644(1644-02-28) (aged 48) | Natural causes | Kiratpur Sahib, Lahore Subah, Mughal Empire | |
| 7 | Guru Har Rai | 16 January 1630 | 3 March 1644 | Kiratpur Sahib, Lahore Subah, Mughal Empire | Sodhi Khatri | Baba Gurditta | Mata Nihal Kaur | 6 October 1661(1661-10-06) (aged 31) | Natural causes | Delhi, Delhi Subah, Mughal Empire | |
| 8 | Guru Har Krishan | 7 July 1656 | 7 October 1661 | Kiratpur Sahib, Lahore Subah, Mughal Empire | Sodhi Khatri | Guru Har Rai | Mata Krishan Kaur | 30 March 1664(1664-03-30) (aged 7) | Smallpox | Delhi, Delhi Subah, Mughal Empire | |
| 9 | Guru Tegh Bahadur | 1 April 1621 | 20 March 1664 | Amritsar, Lahore Subah, Mughal Empire | Sodhi Khatri | Guru Hargobind | Mata Nanaki | 11 November 1675(1675-11-11) (aged 54) | Execution by Mughal Emperor Aurangzeb | Delhi, Delhi Subah, Mughal Empire | |
| 10 | Guru Gobind Singh | 14 February 1666 | 11 November 1675 | Patna Sahib, Bihar Subah, Mughal Empire | Sodhi Khatri | Guru Tegh Bahadur | Mata Gujri | 7 October 1708(1708-10-07) (aged 41) | Assassinated by Jamshed Khan and Wasil Beg on order of Wazir Khan | Hazur Sahib, Bidar Subah, Mughal Empire | |
| 11 | Guru Panth[1] | Vaisakhi, April 1699 | Kesgarh Qila, Anandpur Sahib, Punjab | Casteless | Guru Gobind Singh (spirtually)[2] | Mata Sahib Devan (spiritually) | Whilst prevalent in the 18th century, this manner of guruship went into decline following the rise of Ranjit Singh and is seldom evoked today, being overshadowed by the Guru Granth.[2] | ||||
| Guru Granth Sahib | 29 August 1604 (date of completion of compilation of the first draft [Adi Granth]) |
20 October 1708 | Amritsar, Lahore Subah, Mughal Empire (place of compilation) |
The central holy scripture of Sikhism, regarded as the final, sovereign and eternal Guru. | |||||||
Kronoloji
[modifye | modifye kòd]
Jeneyaloji
[modifye | modifye kòd]
Baz operasyon yo
[modifye | modifye kòd]Guru Nanak te fonde Kartarpur nan ane 1520 yo, kote li te viv jouk lanmò li an 1539. Apre li, Guru Angad te fè Khadur Sahib tounen sant li depi 1539 rive 1551. Guru Amar Das te etabli Goindwal epi li te viv la soti 1551 rive 1574. Guru Ram Das te fonde Ramdaspur (jodi a Amritsar) epi li te rete la ant 1574 ak 1581. Guru Arjan te kontinye viv nan Amritsar, men li te fonde tou lòt koloni tankou Kartarpur, Hargobindpur, ak Tarn Taran Sahib. Guru Hargobind te gen Amritsar kòm baz li soti 1606 rive 1628, epi pita li te deplase nan Kartarpur (1628–1634). Li te fonde Kiratpur Sahib an 1634, kote li te viv jouk lanmò li an 1644. Guru Har Rai ak Guru Har Krishan tou te asosye ak Kiratpur pandan peryòd yo. Apre sa, Guru Tegh Bahadur te fonde Anandpur Sahib an 1664, kote li te rete jouk 1675, menm si li te vwayaje nan lòt zòn tankou Dhaka ak Patna. Finalman, Guru Gobind Singh te viv nan Anandpur soti 1675 rive 1704. Li te fonde Paonta Sahib an 1685 ak Damdama Sahib an 1705. Apre sa, li te vwayaje nan sid peyi Zend pou rive nan Nanded, kote li te mouri an 1708.
Gade tou
[modifye | modifye kòd]
Nòt
[modifye | modifye kòd].mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:30em}.mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:25em}body.skin-vector-2022 .mw-parser-output .reflist-columns-2{column-width:27em}body.skin-vector-2022 .mw-parser-output .reflist-columns-3{column-width:22.5em}.mw-parser-output .references[data-mw-group=upper-alpha]{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output .references[data-mw-group=upper-roman]{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-alpha]{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-greek]{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output .references[data-mw-group=lower-roman]{list-style-type:lower-roman}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-upper-alpha .references{list-style-type:upper-alpha}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-upper-roman .references{list-style-type:upper-roman}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-alpha .references{list-style-type:lower-alpha}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-greek .references{list-style-type:lower-greek}.mw-parser-output div.reflist-liststyle-lower-roman .references{list-style-type:lower-roman}
- 1 2 « Sikh Reht Maryada - Other Rites and Conventions: Guru Panth (Panth's Status of Guruhood) ». Shiromani Gurdwara Parbandhak Committee. Retrieved 18 desanm 2024. Erè nan sitasyon : Baliz
<ref>pa valab ; yo defini non « :1 » plizyè fwa ak kontni diferan - 1 2 Erè nan sitasyon : Baliz
<ref>pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele ":0"