Aller au contenu

Guru Har Krishan

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib

Guru Har Krishan ( Gurmukhi : ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, pwononsyasyon: pa ; 7 Jiyè 1656–30 Mas 1664 ) ke yo te konnen tou kòm Bal Guru (Timoun Guru ), oubyen Hari Krishan Sahib, te wityèm nan dis gourou Sikh yo. A laj senk an, li te pran plas papa l, Guru Har Rai, [1] epi li te vin pi jèn gourou nan Sikhism. Li te pran varyòl an 1664 epi li te mouri anvan li te gen wityèm anivèsè nesans li, avèk rèy ki pi kout la kòm gourou, ki te dire sèlman dezan, senk mwa ak 24 jou.

Nan tradisyon Sikh la, yo sonje l paske li te di "Baba Bakale" anvan l mouri, yon pawòl Sikh yo te entèprete pou idantifye grantonton li, Guru Tegh Bahadur, kòm siksesè li.

Biyografi

[modifye | modifye kòd]
Penti minyati Guru Har Krishan k ap pale ak yon raja sou mòn, avèk asistan ki kanpe bò kote l, ozanviwon kòmansman 19yèm syèk la.

Har Krishan te fèt nan Kiratpur Sahib ( Shivalik Hills ) nan soukontinan nòdwès Endyen an . Li te pitit Krishen Devi (Mata Sulakhni) ak Guru Har Rai, setyèm gourou Sikh la, nan dat 20 Jiyè 1652. li te fè pati klan Sodhi Khatris la. Nan lagè siksesyon pou twòn Anpi Mughal la ant pitit gason Shah Jahan yo, papa Har Krishan te sipòte Dara Shikoh, yon nonm modere ki te gen enfliyans soufi, olye de Aurangzeb, yon non konsèvatè ki te gen enfliyans souni, pandan de frè yo te antre nan yon lagè siksesyon pou twòn Anpi Mughal la.

Apre Aurangzeb te genyen lagè a an 1658, li te egzekite frè li epi pita li te rele Guru Har Rai nan tribinal li pou l eksplike sipò li pou Dara Shikoh. Sepandan, Guru Har Rai te voye pi gran pitit gason l Ram Rai, ki te gen 13 an, pou reprezante li. Aurangzeb te kenbe Ram Rai kòm otaj epi li te kesyone l sou yon vèsè nan Adi Granth la, tèks sakre Sikh la, li te deklare ke li te denigre Mizilman yo. Olye pou l te kanpe bò kote ekriti Sikh la, Ram Rai te chanje vèsè a pou l te kalme Aurangzeb, yon aksyon pou ki Guru Har Rai te ekskominike l epi li te nonmen pi piti pitit gason l Har Krishan, ki te gen senk an, pou siksesè li. [2] Timoun nan te vin wityèm gourou Sikhism nan dat 7 oktòb 1661.

Aurangzeb meanwhile rewarded Ram Rai, patronizing him with land grants in the Dehra Dun region of the Himalayas. A few years after Har Krishan assumed the role of Sikh Guru, Aurangzeb summoned him to his court in Delhi through Raja Jai Singh, with an apparent plan to replace the child guru with his elder brother Ram Rai.

Sepandan, lè Har Krishan te rive Delhi an 1664, li te pran varyòl epi yo te anile reyinyon li ak Aurangzeb la. Gen kèk sous ki di anilasyon an te rive paske Har Krishan te refize rankontre ak anperè Mughal la paske li te prevwa Aurangzeb t ap egzije l fè mirak, yon bagay ki entèdi nan Sikhism.

Maladi Har Krishan an, ki petèt te rive paske li te pran varyòl pandan l t ap geri disip li yo avèk siksè, te mennen l nan pwen lanmò a laj sèlman sèt an edmi. Istoryen Sikh Kavi Santokh Singh dekri dènye moman timoun gourou a, pandan l t ap pale ak sangat la oswa kongregasyon an, kote li te di ke te gen anpil rezon ki fè l t ap mouri men ke li pa t itil pou l antre nan yo paske gaddi (twon) Guru Nanak Dev la—ki reprezante siksesyon gourou yo—te kontinyèl e gloriye. Paske kò a se sèlman tanporè, li te konseye, vrè gourou a se Granth Sahib la, ekriti sakre Sikh la, epi moun ki vle wè l oswa pale avè l te ka fè sa jis lè yo gade l oswa li l oswa koute l. Lè sa a, kominote a te mande l pou l pa kite yo san lidè men pou l beni yo ak yon moun tankou l, apre sa li te mande yon kokoye ak senk paise —yon aksyon senbolik pou Sikh yo—epi li te kontinye pou l dekri grandè pwochen gourou a, li di ke li t ap atire plizyè milyon disip epi fè Sikh la evolye anpil.

Apre sa, li te pwononse, "Baba basay je gram bikale," sa sangat la te entèprete kòm si siksesè li a t ap nan vilaj Bakale. Avèk letan, yo te idantifye Tegh Bahadur (grantonton Har Krishan) la kòm nevyèm gourou Sikh la, sa ki te fristre Aurangzeb anpil paske li te vle Ram Rai nan pozisyon sa a pou l te ka kontwole kominote a.

Istoryografi

[modifye | modifye kòd]

Literati otantik ki gen plis detay sou lavi ak epòk Guru Har Krishan ra epi yo pa byen anrejistre. Malgre ke gen kèk biyografi sou li, patikilyèman sou kiyès manman l te ye, ki te ekri nan 18yèm syèk la—sitou pa Kesar Singh Chhibber—ak nan 19yèm syèk la, yo konsidere yo kòm trè enkonsistan.

  1. Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele singha
  2. Erè nan sitasyon : Baliz <ref> pa valab ; nou pa bay tèks pou ref yo ki rele britharrai

Gade tou

[modifye | modifye kòd]
  • Gurudwara Bangla Sahib