Aller au contenu

François Mitterrand

Depi Wikipedya, ansiklopedi lib
François Mitterrand
{{{fonksyon1}}}
Groupe politique GD
Président du Conseil Guy Mollet
Président du Conseil Pierre Mendès France
Président du Conseil Joseph Laniel
Président du Conseil Edgar Faure
Président du Conseil Henri Queuille
René Pleven
Président du gouvernement Henri Queuille
Président du Conseil Robert Schuman
Président du Conseil André Marie
Président du Conseil Robert Schuman
Biyografi

François Mitterrand [fʁɑ̃swa mitɛʁɑ̃], fèt 26 oktòb 1916 nan Jarnac (Charente) epi mouri 8 janvye 1996 nan 7èm arondisman Pari, se yon lidè politik franse ki te prezidan Repiblik la soti 21 me 1981 rive 17 me 1995.

Avoka de fòmasyon, li te evade pandan lagè a, ajan kontra anba rejim Vichy, epi li te resevwa lòd Francisque a, apre sa li te vin rezistan, resevwa Kwas Lagè 1939–1945 ak Meday Rezistans Franse a. Li angaje nan politik apre Dezyèm Gè Mondyal la nan Inyon Demokratik ak Sosyalis Rezistans lan. Li te depite soti 1946 rive 1958, apre sa sena soti 1959 rive 1962, epi ankò depite soti 1962 rive 1981. Li te ministè onz fwa anba...

Nan katriyèm Repiblik la, li te sèvi kòm minis Ansyen Konbatan ak Viktim Lagè, minis Frans Dlo Maw, minis Enteryè ak Gadyen Sizo, epi minis Jistis.

Li te kont retou Jeneral De Gaulle nan pouvwa an 1958, epi li pase plis pase ven lane nan opozisyon. Afè tantativ atantat Obsèvatwa an 1959 te mete an danje pwogrè politik li pou yon tan. Apre li te kreye pwòp pati li, Konvansyon Enstitisyon Repibliken yo, li te kandida inyon gòch la pou eleksyon prezidansyèl 1965 la, kote li pèdi nan dezyèm tou fas ak prezidan Charles de Gaulle. Vin premye sekretè Pati Sosyalis an 1971, li tounen kandida inyon gòch la pou prezidansyèl 1974 la, kote li pèdi nan dezyèm tou kont Valéry Giscard d'Estaing.

Kandida Pati Sosyalis nan eleksyon prezidansyèl 1981 la, li eli nan dezyèm tou kont Valéry Giscard d'Estaing. Premye chèf leta ki soti nan gòch anba 5yèm Repiblik la, li fè pase lwa pou aboli lanmò kap pini epi aplike plizyè mezi sosyal ki enspire pa pwogram komen an, men pita li deside pran yon "tounen nan rèstriksyon ekonomik" (tournant de la rigueur). Li te yon Ewopeyen konvenki, kenbe Lafrans nan alyans Atlantik la ansanm ak politik «Françafrik». Avèk "doktrin Mitterrand", li pran angajman pou pa ekstrade ansyen teworis ekstrèm-gòch yo. Apre defèt gòch la nan eleksyon lejislativ 1986 yo, li nonmen Jacques Chirac kòm Premye Minis, sa ki make premye koabitasyon nan Repiblik la.

An 1988, li re-eli kòm prezidan Repiblik la kont Jacques Chirac. Dezyèm manda li make pa angajman militè Lafrans nan Lagè Gòlf la, akò sou Trete Maastricht la, dezyèm koabitasyon avèk Édouard Balladur, yon desandans nan popilarite li, divilgasyon sou pase li ak sante li ki vin pi fèb.

Sèl prezidan ki fè de manda setan konplè, François Mitterrand kenbe rekò lonjevite nan prezidans Repiblik Frans lan. Li te gen kansè nan pwostat ki te dyagnostike depi 1981 men yo te kenbe sa an sekre. Li mouri kèk mwa apre li te kite Elysee a, kote ansyen Premye minis li nan premye koabitasyon an, Jacques Chirac, pran plas li.

Sitiyasyon pèsonèl

[modifye | modifye kòd]
Sètifika nesans François Mitterrand.

François Maurice Adrien Marie Mitterrand te fèt 26 oktòb 1916 nan 22, rue Abel Guy, Jarnac (Charente), nan yon fanmi bourjwa katolik ak konsèvatè. Granpapa paternel li, yon katolik pratikan, te chef de gare nan Jarnac, pitit yon éclusier nan kanal Berry, Audes (Allier). Grann li, bò papa, te soti nan Limousin, nan yon fanmi ti fonksyonè ki soti Séreilhac, toupre Limoges. Papa li, Joseph, ki te fèt Limoges, te enjenyè nan konpayi tren Paris-Orléans. An 1919, li te enstale nan Jarnac pou pran direksyon vinaigrerie boupapa li, epi pita li te vin prezidan fédération nationale des syndicats de fabricants de vinaigre[1].

Dokimantè

[modifye | modifye kòd]
  • 1991 :
    • François Mitterrand - Les Fragments d'une histoire de la gauche en France d'Hugues Le Paige.
    • Le Pouvoir du temps - Le Temps du pouvoir de Jean-François Bastin, Isabelle Christiaens et Hugues Le Paige.
  • 1993 : La Métamorphose du pouvoir - Vues de l'Élysée, chronique d'une alternance d'Isabelle Christiaens et Hugues Le Paige
  • 1994 : François Mitterrand - Portrait en surimpressions de Jean-François Bastin, et Hugues Le Paige.
  • 1995 :
    • François Mitterrand - Une certaine idée du pouvoir - L'Exercice du pouvoir de Guy Seligmann.
    • Lumière et Compagnie, segment de Régis Wargnier.
  • 2000 : François Mitterrand ou le Roman du Pouvoir de Jean Lacouture et Patrick Rotman.
  • 2001 :
    • Conversations avec un président de Marie-Ève Chamard Philippe Kieffer.
    • Mitterrand, un mensonge d'État de William Karel.
    • Mitterrand vu par… de Patrick Rotman.
  • 2006 : La Nièvre… le pays de ma vie… d'Éric Potte et Stéphane Jean-Baptiste.
  • 2007 : Mitterrand à Vichy de Serge Moati.
  • 2010 : Mitterrand et les espions de David Korn-Brzoza et Jean Guisnel.
  • 2011 :
    • Le Prince et son image de Hugues Le Paige.
    • Devenir président et le rester, les secrets des gourous de l'Élysée de Cédric Tourbe et Laurent Ducastel.
    • François Mitterrand : Un Destin français de Serge Moati.
    • François Mitterrand, une vie en Bourgogne de Jean-Michel Dury.
    • François Mitterrand à bout portant de Jean-Michel Djian.
    • Mitterrand et le monde de Patrick Barberis.
  • 2012 : Mitterrand contre de Gaulle (1940-1970) de Joël Calmettes.
  • 2013 : Duels - Mitterrand/Rocard, la haine et le mépris de Lucie Cariès.
  • 2015 :
    • François Mitterrand, que reste-t-il de nos amours ? de William Karel.
    • François Mitterrand, la maladie du secret d'Agnès Hubschman.
    • Mitterrand, l'Américain de Patrick Rotman.
  • 2016 :
    • François Mitterrand, albums de familles d'Hugues Nancy et Fabien Béziat.
    • Les Terres du Président de Lionel Chaumet.
  • 2017 : Le Pays de l’innocence, enfance et adolescence de François Mitterrand de Frédéric Mitterrand.
  • 2020 : François Mitterrand, bâtisseur de mystères de José Fosse.
  • 2021 :
    • François Mitterrand & Anne Pingeot - Fragments d'une passion amoureuse d'Hugues Nancy et Yvan Gaillard.
    • François Mitterrand, l'homme qui ne voulait pas rompre de Gérard et Coralie Miller.
    • François Mitterrand, Président culturel de Élise Baudouin et Élise Le Bivic.
    • François Mitterrand, un mythe français de Raphaël Bourgois.
    • Mitterrand et la Télévision de Serge Moati.
  • 2022 : Rendez-vous avec François Mitterrand de Pierre-Henry Salfati et Ali Magoudi.

Nòt ak referans

[modifye | modifye kòd]
  1. Orsenna, Erik (2013-03-01). « Le choix de François Mitterrand ». Le Débat. n° 174 (2): 4–9. ISSN 0246-2346. doi:10.3917/deba.174.0004.

Referans

[modifye | modifye kòd]