Don (rivyè)

Kado a [dɔ̃] (nan russe Don [don]  ; rivyè Rivyè Don-Volga a (nan lang Scythian an ), ansyen rivyè yo te rele Tanais (Τάναϊς nan grèk ansyen ), se youn nan pi gwo rivyè Larisi yo. Li pran sous li toupre Tula, nan sid Moskou, epi li koule sou yon ti kras anba 2 000 km anvan li vide nan lanmè Azov . Nan baraj ak rezèvwa Tsimliansk la, Kanal Don-Volga a konekte li ak rivyè Volga a, sa ki pèmèt trafik rivyè ant lanmè Nwa a ak lanmè Kaspyèn pou bato ki deplase jiska apeprè 5,000 tòn.

Toponimi

Yo panse non rivyè a soti nan rasin Indo-Iranyen an *dānu - ki te bay nesans mo don (rivyè) nan lang Ossetian ak dand (ډنډ - lak, etan) nan lang Pashto.^{[Referans nesesè]} , oubyen non rivyè Danube a .

Li bay non li a rejyon ekonomik ak kiltirèl Donbass la epi a vil la ak oblast li a Donetsk .

Jewografi

Li soti toupre Tula, nan sid Moskou, nan yon altitid apeprè 180 mètres epi li vwayaje yon distans apeprè 1 950 km anvan li koule nan lanmè Azov, kote li kreye yon delta ki gen yon sifas 540 km² .

Don an gen tout karakteristik yon rivyè ki nan plenn. Pant mwayèn li varye yon ti kras soti nan sous li rive nan bouch li, ak yon valè ki ba de 0,1 ‰ . Rivyè a koule nan gwo plèn inondasyon sou tout kou li, eksepte nan vwazinaj Kalach-on-the-Don kote vale li a vin pi etwat anpil.

Vale Don an, menm jan ak lòt kouran dlo nan rejyon an, gen yon aparans asimetrik. Bò dwat rivyè a wo epi apik, alòske bò gòch yo ba epi plat.

Depi sous li, rivyè a pase nan Voronej epi li koule dabò nan direksyon sidès nan direksyon Volgograd kote, lè li a 50 km de Volga a (ansyen sit yon volok oswa portage, kounye a se Kanal Don-Volga ), li fè yon koub 90° nan direksyon sidwès rive nan bouch li.

Vil ki te pase ladan yo

Prensipal vil rivyè a travèse yo se Voronej ak Rostov-sou-Don

Afliyan yo

kou avanse :

• agoch – Voronej
• adwat – Nepriadva, Krassivaïa Metcha, Sosna
• Kou mwayèn
• gòch – Bityug, Khoper, Medveditsa, Ilovlia
  • adwat – Tikhaïa Sosna, Tcherna Kalitva