Ali Khamenei
Ali Khamenei (1939–2026) se lidè siprèm Iran 1989 rive 2026. Li se yon lidè relijye Shiite epi li gen gwo enfliyans nan politik, militè, ak diplomasi Iran. Anvan li te vin lidè siprèm, li te sèvi kòm Prezidan Iran soti nan 1981 rive 1989. Khamenei konsidere kòm youn nan figi ki pi pwisan nan rejyon Mwayen Oryan an ak nan politik entènasyonal Iran.
Byen bonè ak edikasyon
[modifye | modifye kòd]Ali Khamenei te fèt nan vil Mashhad, Iran, nan yon fanmi relijye Shiite. Li te kòmanse etid relijye nan jenès li, etidye nan seminè nan Mashhad, epi pita nan Qom. Li te aprann fiqh, tafsir (entèpretasyon Koran), ak lòt syans Islamik anba sipèvizyon Ayatollah yo. Pandan Revolisyon Islamik 1979 la, li te youn nan sipòtè prensipal Ayatollah Ruhollah Khomeini.
Karyè politik
[modifye | modifye kòd]Apre lanmò Khomeini nan 1989, Asanble Ekspè yo te eli Khamenei kòm lidè siprèm Iran. Nan pozisyon sa a, li gen kontwòl sou militè a, sèvis sekirite yo, ak politik jeneral peyi a. Khamenei jwe yon wòl kle nan formulasyon politik ekonomik, militè, ak sosyal Iran. Anvan sa, li te sèvi kòm Prezidan Iran soti nan 1981 rive 1989, kote li te dirije peyi a apre asasina Anwar Khomeini.
Relasyon entènasyonal
[modifye | modifye kòd]Khamenei gen gwo enfliyans nan relasyon entènasyonal Iran, espesyalman ak Etazini, Izrayèl, ak peyi Golf yo. Li souvan fè deklarasyon sou politik rejyonal, tankou sipò pou Palestin, Syria, ak mouvman Hezbollah. Medya mondyal tankou BBC, Reuters, Al Jazeera, ak The New York Times regilyèman rapòte sou aksyon li yo.
Relijyon ak filozofi
[modifye | modifye kòd]Khamenei se yon lidè Shiite Ithna 'Ashari. Li gen anpil enfliyans sou òganizasyon relijye ak seminè nan Iran. Li pibliye fatwa ak direktiv relijye sou politik, ekonomi, ak lavi sosyal. Anpil nan deklarasyon li yo gen enpak dirèk sou lwa ak pratik nan Iran.
Fanmi ak lavi pèsonèl
[modifye | modifye kòd]Li marye depi 1964 ak gen plizyè pitit. Fanmi li anjeneral rete deyò nan zafè piblik ak politik. Li se yon moun trè prive nan lavi pèsonèl li, byenke li parèt regilyèman nan okazyon ofisyèl ak seremoni relijye.
Eredite ak enpak
[modifye | modifye kòd]Ali Khamenei konsidere kòm youn nan figi politik ki pi enpòtan nan Istwa modèn Iran. Li te dirije peyi a nan plizyè kriz entènasyonal, enkli konfli ak Etazini ak pwogram nikleyè Iran. Lidèchip li te gen gwo enpak sou politik rejyonal ak pozisyon Iran nan diplomasi mondyal.
Gade tou
[modifye | modifye kòd]Referans
[modifye | modifye kòd]- « Profile: Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei ». BBC News. 2020.
- « Who is Iran’s Supreme Leader? ». Al Jazeera. 2019.
- « Iran's Power Structure Explained ». Reuters. 2021.
- « Iran’s Supreme Leader and Regional Influence ». The New York Times. 2020.
- « Iran: Political Overview ». Council on Foreign Relations.